Dossier · A00-B99
Choroba meningokokowa, inwazyjna.
Neisseria meningitidis
A39
Rok 2025: 113 przypadków · źródło NIZP-PZH
Orientacja kliniczna
Inwazyjną chorobę meningokokową wywołuje dwoinka Neisseria meningitidis, której jedynym rezerwuarem jest człowiek; bakteria kolonizuje jamę nosowo-gardłową zdrowych nosicieli, nie dając objawów. Zakażenie szerzy się drogą kropelkową i przez kontakt z wydzieliną dróg oddechowych, zwykle przy kontakcie bliskim lub długotrwałym; objawy pojawiają się po 2–10 dniach, przeciętnie po 3–4. Choroba przebiega jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z nagłą gorączką, bólem głowy i sztywnością karku albo jako sepsa z wysypką wybroczynową; najczęściej chorują dzieci do 1. roku życia.
- Meningokoki — Szczepienia.info, NIZP-PZH · dostęp 2026-09-16
- Inwazyjna choroba meningokokowa (IChM) w Polsce w 2024 roku — KOROUN, Narodowy Instytut Leków · dostęp 2026-09-16
- Factsheet about meningococcal disease — ECDC · dostęp 2026-09-16
- About Meningococcal Disease — CDC · dostęp 2026-09-16
NIZP-PZH
17
Rok 2026
15 rekordów · NIZP-PZH
Choroba meningokokowa, inwazyjna — Zapalenie opon mózgowych · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 37.8%
2025: 1132024: 82NIZP-PZH
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie telefoniczne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- Każdorazowo telefonicznie, na numer alarmowy opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie telefoniczne potwierdza się zgłoszeniem w postaci papierowej albo elektronicznej nie później niż w ciągu 24 godzin od jego dokonania.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część I, poz. 9 — inwazyjne zakażenia Neisseria meningitidis
Wykaz ustawy
- poz. 19 — inwazyjne zakażenia Neisseria meningitidis
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
CHOROBA MENINGOKOKOWA, INWAZYJNAUE/PL
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, która spełnia co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:
- - gorączka,
- - objawy oponowe,
- - wysypka wybroczynowa,
- - wstrząs septyczny,
- - septyczne zapalenie stawów.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
- - izolacja Neisseria meningitidis z miejsca, które w warunkach prawidłowych jest jałowe, w tym z wybroczyn śródskórnych,
- - wykrycie kwasu nukleinowego Neisseria meningitidis w miejscu, które w warunkach prawidłowych jest jałowe, w tym w
- wybroczynach śródskórnych,
- - wykrycie antygenu Neisseria meningitidis w płynie mózgowo-rdzeniowym,
- - wykrycie dwoinek Gram-ujemnych w płynie mózgowo-rdzeniowym.
Kryteria epidemiologiczne
- Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy 1)
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.
- 1) W definicji przyjętej w Polsce wykluczono stosowanie kategorii „przypadek możliwy”. (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 14
Kodowanie ICD-10
- A39 Zakażenie wywołane przez Neisseria meningitidis
Podkody
- A39.0 Meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (G01*)
- A39.1 Zespół Waterhouse’a-Friderichsena (E35.1*)
- A39.2 Ostra bakteriemia meningokokowa
- A39.3 Przewlekła bakteriemia meningokokowa
- A39.4 Bakteriemia meningokokowa, nieokreślona
- A39.5 Meningokokowe zapalenie serca
- A39.8 Inne zakażenia meningokokowe
- A39.9 Zakażenie meningokokowe, nieokreślone
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 88 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 14 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15