Dossier · A00-B99
Wirusowe zapalenie wątroby.
Hepatitis viralis
B15
Rok 2025: 4029 przypadków · źródło NIZP-PZH
Orientacja kliniczna
WZW typu C wywołuje wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) z rodziny Flaviviridae. Wirus przenosi się głównie przez krew, między innymi przez niedostatecznie wyjałowiony sprzęt medyczny i wspólny sprzęt do wstrzykiwania narkotyków; zakażenie drogą płciową i z matki na dziecko jest rzadsze. Zakażenie ostre przebiega zwykle bezobjawowo i w większości przypadków przechodzi w stan przewlekły; długoletnie zakażenie grozi marskością wątroby i rakiem wątrobowokomórkowym.
- Facts about hepatitis C — ECDC · dostęp 2026-09-28
- Hepatitis C — fact sheet, WHO · dostęp 2026-09-28
- Przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby typu B i C — program „Wątroba nie boli”, NIZP-PZH · dostęp 2026-09-28
NIZP-PZH
3
Rok 2026
Eurostat
—
Rok 2023
GUS BDL
4167
Rok 2025
49 rekordów · NIZP-PZH, Eurostat, GUS BDL
Wirusowe zapalenie wątroby — Typ C — Przewlekłe · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH, Eurostat, GUS BDL
Porównanie rok do roku
▲ 14.3%
2025: 40292024: 3526NIZP-PZH
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 40 — wirusowe zapalenia wątroby (A, B, C, inne) oraz zakażenia wywołane przez wirusy zapalenia wątroby
Wykaz ustawy
- poz. 48 — wirusowe zapalenia wątroby (A, B, C, inne) oraz zakażenia wywołane przez wirusy zapalenia wątroby
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU AUE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występują objawy choroby o wyraźnie zauważalnym początku (np. zmęczenie, bóle brzucha, brak apetytu,
- mdłości i wymioty)
- ORAZ
- co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - gorączka,
- - żółtaczka,
- - podwyższony poziom transaminaz w surowicy krwi.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa zapalenia wątroby typu A w surowicy krwi lub w kale,
- - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A,
- - wykrycie antygenu wirusa zapalenia wątroby typu A w kale.
Kryteria epidemiologiczne
- Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
- - przeniesienie z człowieka na człowieka,
- - narażenie przez to samo źródło,
- - narażenie przez skażoną żywność/ wodę pitną,
- - narażenie środowiskowe.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 62
WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU BUE/PL
Kryteria kliniczne
- Nie dotyczy.
Kryteria laboratoryjne
- DLA OSTREGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU B
- Wykrycie obecności swoistych przeciwciał IgM przeciw antygenowi rdzeniowemu wirusa zapalenia wątroby typu B (anty-HBc IgM).
- DLA PRZEWLEKŁEGO 2) LUB BLIŻEJ NIEOKREŚLONEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU B
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - wykrycie antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg),
- - wykrycie antygenu e wirusa zapalenia wątroby typu B (HBeAg),
- - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV DNA).
Kryteria epidemiologiczne
- Nie dotyczy.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Nie dotyczy.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne.
- 1) Definicja zmodyfikowana w 2014 r. na podstawie definicji wprowadzonej przez Komisję Europejską w 2012 r. (2012/506/EU). W definicji przyjętej w Polsce dokonano rozdziału kryteriów laboratoryjnych na kryteria dla postaci ostrej i na kryteria dla postaci przewlekłej lub bliżej nieokreślonej. (przyp. red. pol.)
- 2) W celu zakwalifikowania przypadku jako przewlekłego wzw B należy (a) wykazać obecność markerów HBsAg lub HBeAg lub HBV-DNA przy jednoczesnym braku obecności (ujemny wynik) przeciwciał anty-HBc IgM lub (b) wykazać obecność jednego z trzech wymienionych markerów w dwóch badaniach wykonanych w odstępie co najmniej 6 miesięcy. W przypadku niespełnienia kryteriów laboratoryjnych wymaganych dla postaci ostrej lub opisanych powyżej kryteriów postaci przewlekłej przypadek należy kwalifikować jako bliżej nieokreślone wzw B. (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 63
WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU CUE/PL
Kryteria kliniczne
- DLA OSTREGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C - wg. definicji WHO
- Każda osoba, u której występują objawy choroby wirusowej o wyraźnie zauważalnym początku (np. gorączka, złe samopoczucie,
- zmęczenie)
- ORAZ która spełnia co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - objawy uszkodzenia wątroby (np. żółtaczka, brak łaknienia, nudności, wymioty, ciemne zabarwienie moczu, ból w prawym
- podżebrzu),
- - biochemiczne wskaźniki uszkodzenia wątroby, tj. wzrost aktywności ALT (aminotransferazy alaninowej) ≥ 350 U/I lub ≥ 10
- razy ponad górną granicę normy.
Kryteria laboratoryjne
- DLA WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C (niezależnie od fazy)
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV RNA,
- - wykrycie antygenu rdzeniowego wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV-core),
- - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C (anty-HCV), potwierdzone testem
- potwierdzającym na obecność przeciwciał (np. immunoblot) u osób starszych niż 18 miesięcy, bez dowodu zwalczenia
- zakażenia,
- DLA OSTREGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C - wg. definicji UE
- Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - wykazanie serokonwersji w ciągu ostatnich 12 miesięcy (ujemny wynik anty-HCV w ciągu 12 miesięcy przed wynikiem
- dodatnim),
- - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV RNA) lub antygenu rdzeniowego HCV-core bez wykrycia
- przeciwciał anty-HCV (ujemny wynik anty-HCV).
Kryteria epidemiologiczne
- Nie dotyczy.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Nie dotyczy.
- C. Przypadek potwierdzony
- Wirusowe zapalenie wątroby typu C - ostre - ogółem
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne ostrego wzw C wg definicji WHO ORAZ kryteria laboratoryjne wzw C niezależne od fazy
- LUB
- każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku ostrego wzw C wg definicji UE
- Wirusowe zapalenie wątroby typu C - ostre – wg definicji UE
- Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku ostrego wzw C wg definicji UE.
- Wirusowe zapalenie wątroby typu C - przewlekłe lub bliżej nieokreślone 2)
- Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne
- 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. na podstawie definicji wprowadzonej decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej w 2018 r. (2018/945/EU). W definicji przyjętej w Polsce dokonano rozdziału kryteriów laboratoryjnych na kryteria dla postaci ostrej i na kryteria dla postaci przewlekłej lub nieokreślonej oraz dodano kryteria kliniczne dla przypadków ostrych wg definicji WHO. (przyp. red. pol.)
- 2) W celu zakwalifikowania przypadku jako przewlekłego wzw C należy wykazać obecność HCV RNA lub obecność antygenu rdzeniowego HCV-core w dwóch badaniach wykonanych w odstępie co najmniej 12 miesięcy. W przypadku niespełnienia kryteriów laboratoryjnych wymaganych dla postaci ostrej lub opisanych powyżej kryteriów postaci przewlekłej przypadek należy zakwalifikować jako bliżej nieokreślone wzw C (przyp. red. pol.).
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 64
Kodowanie ICD-10
- B15 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu A
- B16 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B
- B17 Inne ostre wirusowe zapalenie wątroby
- B18 Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby
- B19 Nieokreślone wirusowe zapalenie wątroby
Podkody
- B15.0 Wirusowe zapalenie wątroby typu A ze śpiączką wątrobową
- B15.9 Wirusowe zapalenie wątroby typu A bez śpiączki wątrobowej
- B16.0 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B z nadkażeniem wirusem delta ze śpiączką
- B16.1 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B z nadkażeniem wirusem delta bez śpiączki
- B16.2 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B bez nadkażenia wirusem delta ze śpiączką
- B16.9 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B bez nadkażenia wirusem delta bez śpiączki
- B17.0 Ostre zakażenie (nadkażenie) wirusem delta u nosiciela wirusa zapalenia wątroby typu B
- B17.1 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu C
- B17.2 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu E
- B17.8 Inne określone postacie ostrego wirusowego zapalenia wątroby
- B18.0 Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B z wirusem delta
- B18.1 Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B bez wirusa delta
- B18.2 Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C
- B18.8 Inne postacie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby
- B18.9 Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, nieokreślone
- B19.0 Nieokreślone wirusowe zapalenie wątroby ze śpiączką wątrobową
- B19.9 Nieokreślone wirusowe zapalenie wątroby bez śpiączki wątrobowej
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 106, s. 107 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 62, s. 63, s. 64 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15