EpiData.pl

Dossier · A00-B99

Salmoneloza.

Salmonella spp.

A02

Rok 2025: 8368 przypadków · źródło NIZP-PZH

Orientacja kliniczna

Salmonelozy wywołują Gram-ujemne pałeczki z rodzaju Salmonella inne niż S. Typhi i S. Paratyphi; w większości regionów świata najważniejsze są S. Enteritidis i S. Typhimurium, przenoszone ze zwierząt na ludzi. Do zakażenia dochodzi najczęściej po spożyciu skażonej żywności — jaj, mięsa, drobiu i mleka — rzadziej przez kontakt ze zwierzętami albo skażoną wodę; objawy pojawiają się zwykle po 12–36 godzinach. Postać jelitowa zaczyna się ostro gorączką, bólem brzucha, biegunką i nudnościami i trwa 2–7 dni, a postać pozajelitowa obejmuje krew, kości, stawy, drogi moczowe i ośrodkowy układ nerwowy.

Kategoria:OgółemZatrucie pokarmowePosocznicaInne
Wskaźnik:

NIZP-PZH

721

Rok 2026

GUS BDL

8471

Rok 2025

42 rekordów · NIZP-PZH, GUS BDL

Salmoneloza — Ogółem · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH, GUS BDL

Porównanie rok do roku

▼ 9.5%

2025: 83682024: 9247NIZP-PZH

Zaszczepialność

—

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 34 — salmonelozy inne niż wywołane przez pałeczki Salmonella Typhi i Salmonella Paratyphi A, B, CSalmonelozy inne niż durowe i rzekomodurowe — A02.

Wykaz ustawy

  • poz. 42 — salmonelozy inne niż wywołane przez pałeczki Salmonella Typhi i Salmonella Paratyphi A, B, C oraz zakażenia przez nie wywołaneSalmonelozy inne niż durowe i rzekomodurowe — A02.

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

SALMONELOZA – POSTAĆ JELITOWAUE/PL

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, która spełnia co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
  • - biegunka,
  • - gorączka,
  • - ból brzucha,
  • - wymioty.

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
  • - izolacja Salmonella (innej niż S. Typhi lub S. Paratyphi) z materiału klinicznego,2)
  • - wykrycie kwasu nukleinowego Salmonella (nie S. Typhi i nie S. Paratyphi) w materiale klinicznym. 2)
  • UWAGA: Jeżeli to możliwe, należy przeprowadzić oznaczenie wrażliwości Salmonella na środki przeciwdrobnoustrojowe.

Kryteria epidemiologiczne

  • Co najmniej jedno z następujących pięciu powiązań epidemiologicznych:
  • - przeniesienie z człowieka na człowieka,
  • - narażenie przez to samo źródło,
  • - przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,
  • - narażenie przez skażoną żywność/ wodę pitną,
  • - narażenie środowiskowe.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.
  • 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. na podstawie definicji wprowadzonej decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej w 2018 r. (2018/945/EU). (przyp. red. pol.)
  • 2) W celu rozdzielenia nieżytu żołądkowo-jelitowego od innych postaci salmoneloz, w przypadku izolacji pałeczek Salmonella z krwi (i nie wykonaniu badań kału) istotne jest stwierdzenie wystąpienia przynajmniej jednego z typowych objawów nieżytu żołądkowo-jelitowego (biegunka, ból brzucha, wymioty). Definicję przypadku salmonelozy pozajelitowej zamieszczono osobno. (przyp. red. pol.)

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 54

SALMONELOZA POZAJELITOWAPL

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, która spełnia co najmniej jedno z następujących dziewięciu kryteriów:
  • - posocznica,
  • - zapalenie dróg żółciowych,
  • - zapalenie płuc lub oskrzeli,
  • - zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • - zapalenie stawów lub kości,
  • - zapalenie nerek lub dróg moczowych,
  • - zapalenie otrzewnej,
  • - stany zapalne innych narządów wewnętrznych (w tym ropnie),
  • - stany zapalne na powierzchni ciała (w tym ropnie).

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
  • - izolacja niedurowych (nie Typhi, nie Paratyphi) pałeczek Salmonella z próbki krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego, otrzewnowego
  • lub opłucnowego, żółci, moczu, ropy, wydzieliny drzewa oskrzelowego lub innego materiału klinicznego (z wyjątkiem kału),
  • zależnie od lokalizacji zakażenia,
  • - wykrycie kwasu nukleinowego niedurowych (nie Typhi, nie Paratyphi) pałeczek Salmonella w próbce krwi, płynu mózgowo-
  • rdzeniowego, otrzewnowego lub opłucnowego, żółci, moczu, ropy, wydzieliny drzewa oskrzelowego lub innym materiale
  • klinicznym (z wyjątkiem kału), zależnie od lokalizacji zakażenia.
  • UWAGA: Jeżeli to możliwe, należy przeprowadzić oznaczenie wrażliwości Salmonella na środki przeciwdrobnoustrojowe.

Kryteria epidemiologiczne

  • Nie dotyczy

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Nie dotyczy.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne
  • 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. w związku ze zmianą definicji salmonelozy jelitowej wprowadzonej decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej w 2018 r. (2018/945/EU).

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 55

Kodowanie ICD-10

  • A02 Inne zakażenia wywołane przez Salmonella

Obejmuje

  • zakażenia lub zatrucia pokarmowe wywołane przez Salmonella niezależnie od gatunku, lecz inne niż S. typhi i S. paratyphi

Podkody

  • A02.0 Zatrucie pokarmowe wywołane przez Salmonella
  • A02.1 Posocznica wywołana przez Salmonella
  • A02.2 Ogniskowe zakażenia wywołane przez Salmonella
  • A02.8 Inne określone zakażenia wywołane przez Salmonella
  • A02.9 Zakażenie wywołane przez Salmonella, nieokreślone

Źródła karty