Dossier · A00-B99
Zakażenia HIV i AIDS.
Infectio HIV / AIDS (B20–B24)
B20
Orientacja kliniczna
Ludzki wirus upośledzenia odporności (HIV) atakuje układ odpornościowy, a nieleczone zakażenie prowadzi według ECDC do ciężkiej choroby. Wirus przenosi się przez płyny ustrojowe osoby zakażonej: drogą seksualną, krwiopochodną — w tym przez wspólne igły — oraz z matki na dziecko w ciąży, podczas porodu lub karmienia piersią. Zakażenie przez wiele lat nie daje charakterystycznych objawów, a wirus namnaża się i przenosi także wtedy, gdy objawów nie ma; AIDS jest trzecim stadium zakażenia w klasyfikacji CDC.
- HIV infection and AIDS — ECDC · dostęp 2026-09-19
- HIV and AIDS — fact sheet, WHO · dostęp 2026-09-19
- About HIV — CDC · dostęp 2026-09-19
- HIV i AIDS — Ministerstwo Zdrowia · dostęp 2026-09-19
GUS BDL
163
Rok 2025
27 rekordów · GUS BDL
Zakażenia HIV i AIDS — AIDS · Liczba przypadków
Źródła: GUS BDL
Porównanie rok do roku
▼ 0.6%
2025: 1632024: 164GUS BDL
Zaszczepialność
—
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-4 — zgłoszenie rozpoznania zakażenia ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) albo zachorowania na zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS) lub zgonu osoby zakażonej HIV lub chorej na AIDS (załącznik nr 5 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 44 — zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) i zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS)
Wykaz ustawy
- poz. 55 — zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) i zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS)
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
ZESPÓŁ NABYTEGO UPOŚLEDZENIA ODPORNOŚCI (AIDS) ORAZ ZAKAŻENIE LUDZKIM WIRUSEM NABYTEGO UPOŚLEDZENIA ODPORNOŚCI (HIV)UE/PL
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występuje którykolwiek ze stanów klinicznych zdefiniowanych w europejskiej definicji przypadku AIDS, w
- podziale na dwie grupy:
- - dorośli młodociani w wieku 15 lat 1) lub starsi, 2)
- - dzieci poniżej 15 lat. 1,3)
Kryteria laboratoryjne
- Dorośli, młodociani oraz dzieci w wieku ≥ 18 miesięcy
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - dodatni wynik testu przesiewowego na przeciwciała anty-HIV lub złożonego testu przesiewowego (na obecność przeciwciał
- anty-HIV i antygenu HIV p24), potwierdzony innym bardziej swoistym testem na przeciwciała (np. Western-blot),
- - dodatni wynik dwóch testów na przeciwciała EIA, potwierdzony dodatnim wynikiem kolejnego testu EIA,
- - dodatnie wyniki z dwóch odrębnych próbek co najmniej jednego z trzech następujących badań:
- - wykrycie kwasu nukleinowego HIV (RNA lub DNA HIV),
- - wykrycie HIV za pomocą testu w kierunku antygenu p24 HIV, włącznie z testem neutralizacji,
- - izolacja HIV.
- Dzieci < 18 miesięcy
- Dodatnie wyniki z dwóch odrębnych próbek (z wyjątkiem krwi pępowinowej) z co najmniej jednego z trzech następujących
- testów:
- - izolacja HIV,
- - wykrycie kwasu nukleinowego HIV (RNA lub DNA HIV),
- - wykrycie HIV za pomocą testu w kierunku antygenu p24, włącznie z testem neutralizacji u dziecka w wieku ≥ 1 miesiąca.
Kryteria epidemiologiczne
- Nie dotyczy.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny 4)
- Zakażenie HIV
- Nie dotyczy.
- AIDS
- Każda osoba powyżej 18 miesiąca życia spełniająca kryteria kliniczne AIDS, z dodatnim wynikiem testu przesiewowego w
- kierunku HIV lub złożonego testu przesiewowego (na obecność przeciwciał anty-HIV i antygenu HIV p24), u której nie
- wykonano testów potwierdzających zakażenie
- LUB
- Każda osoba spełniające kryteria laboratoryjne zakażenia HIV, u której rozpoznano jedną lub więcej chorób wskaźnikowych
- AIDS, ale żadnej z nich nie potwierdzono metodami definitywnymi lub przybliżonymi przyjętymi w europejskiej definicji
- przypadku. 2,3)
- C. Przypadek potwierdzony
- Zakażenie HIV
- Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne zakażenia HIV.
- AIDS
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne AIDS i kryteria laboratoryjne zakażenia HIV.
- 1) Granicę wieku przyjętą w definicji uzgodniono z ECDC. (przyp. red. pol.)
- 2) European Centre for the Epidemiological Monitoring of AIDS. 1993 revision of the European AIDS surveillance case definition. AIDS Surveillance in Europe, Quarterly Report 1993; nr. 37: s. 23–28.
- 3) European Centre for the Epidemiological Monitoring of AIDS. 1993 revision of the European AIDS surveillance case definition. AIDS Surveillance in Europe, Quarterly Report 1995; nr. 48: s. 46–53.
- 4) W klasyfikacji przyjętej w Polsce dopuszczono stosowanie kategorii „przypadek prawdopodobny”. (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 71
Kodowanie ICD-10
- B20 Choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzenia odporności [HIV], której skutkiem są choroby zakaźne i pasożytnicze
- B21 Choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzenia odporności [HIV], której skutkiem są nowotwory złośliwe
- B22 Choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzenia odporności [HIV], której skutkiem są inne określone choroby
- B23 Choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzenia odporności [HIV], której skutkiem są inne stany chorobowe
- B24 Choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzenia odporności [HIV], nieokreślona
Synonimy
Nabyty zespół upośledzenia odporności [AIDS] BNO · Zespół związany z AIDS [ARC] BNO
Nie obejmuje
- ostry zespół zakażenia HIV (B23.0)
Podkody
- B20.0 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest zakażenie wywołane przez mykobakterie
- B20.1 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są inne zakażenia bakteryjne
- B20.2 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest cytomegalia
- B20.3 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są inne zakażenia wirusowe
- B20.4 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest kandydoza
- B20.5 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są inne grzybice
- B20.6 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii
- B20.7 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są zakażenia mnogie
- B20.8 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są inne choroby zakaźne i pasożytnicze
- B20.9 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są nieokreślone choroby zakaźne lub pasożytnicze
- B21.0 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest mięsak Kaposiego
- B21.1 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest chłoniak Burkitta
- B21.2 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są inne typy chłoniaków nieziarniczych
- B21.3 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są inne nowotwory złośliwe tkanki
- B21.7 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są mnogie nowotwory złośliwe
- B21.8 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są inne nowotwory złośliwe
- B21.9 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są nieokreślone nowotwory złośliwe
- B22.0 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest encefalopatia
- B22.1 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest limfoidalne śródmiąższowe zapalenie
- B22.2 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest zespół wyczerpania
- B22.7 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są mnogie choroby sklasyfikowane gdzie
- B23.0 Ostry zespół zakażenia HIV
- B23.1 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem jest (przewlekła) uogólniona limfadenopatia
- B23.2 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są zaburzenia układu krwiotwórczego i odpornościowego niesklasyfikowane gdzie indziej
- B23.8 Choroba wywołana przez HIV, której skutkiem są inne określone stany chorobowe
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 107, s. 108 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 71 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15