EpiData.pl

Dossier · A00-B99

Żółta gorączka.

W planach

A95

Yellow fever

Czym jest żółta gorączka?

Żółta gorączka to ostra wirusowa choroba krwotoczna wywoływana przez wirus żółtej gorączki (YFV) z rodzaju Flavivirus. Endemiczna w Afryce Subsaharyjskiej i tropikalnej Ameryce Łacińskiej. Przenoszona przez komary Aedes aegypti (postać miejska) i Haemagogus (postać sylwatyczna). Historycznie odpowiadała za wielkie epidemie w miastach portowych — dziś dzięki szczepieniom ograniczona do obszarów endemicznych. W Polsce notowana wyłącznie jako choroba importowana. WHO szacuje 200 000 zachorowań rocznie i 30 000 zgonów.

Przyczyny

Wirus żółtej gorączki (YFV, Flavivirus, rodzina Flaviviridae) przenoszony wyłącznie przez ukłucie komarów — w postaci sylwatycznej przez Haemagogus (Ameryka) lub Aedes (Afryka), w postaci miejskiej przez Aedes aegypti. Nie dochodzi do bezpośredniej transmisji między ludźmi. Wirus po ukłuciu namnaża się w węzłach chłonnych, następnie atakuje wątrobę (stąd żółtaczka), nerki i układ krzepnięcia. Rezerwuarem są małpy w lasach tropikalnych.

Objawy

Przebieg trójfazowy. Faza I (3–4 dni): nagła gorączka do 40°C, ból głowy, bóle mięśni, nudności, żółtaczka. Faza II (remisja, 24–48 h): poprawa u większości chorych — choroba ustępuje. Faza III (toksyczna, u 15% chorych): nawrót gorączki z ciężką żółtaczką, krwawieniami z przewodu pokarmowego (czarne wymioty), ostrą niewydolnością nerek i wstrząsem. Śmiertelność w fazie toksycznej sięga 20–50%.

Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.

Dane w trakcie pozyskiwania

Ta grupa chorób została zaplanowana do agregacji w EpiData.pl, ale dane nie zostały jeszcze zaimportowane do bazy. Pracujemy nad parserami i integracjami z polskimi źródłami instytucjonalnymi.

Wróć tutaj za jakiś czas — strona będzie automatycznie aktywowana, gdy dane pojawią się w bazie.

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 39 — wirusowe gorączki krwotoczne, w tym żółta gorączka

Wykaz ustawy

  • poz. 47 — wirusowe gorączki krwotoczne, w tym żółta gorączka

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

ŻÓŁTA GORĄCZKAUE

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, u której występuje gorączka
  • ORAZ
  • co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
  • - żółtaczka,
  • - krwawienia z wielu miejsc.

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:
  • - izolacja wirusa żółtej gorączki z materiału klinicznego,
  • - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa żółtej gorączki,
  • - wykrycie antygenu wirusa żółtej gorączki,
  • - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw wirusowi żółtej gorączki,
  • - stwierdzenie typowych zmian w pośmiertnym badaniu histopatologicznym wątroby.
  • W interpretacji wyników testów laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienie przeciw flawiwirusom.

Kryteria epidemiologiczne

  • Pobyt w regionie, w którym podejrzewa się lub stwierdzono występowanie przypadków żółtej gorączki, w okresie 1 tygodnia przed
  • zachorowaniem.
  • Powiązanie epidemiologiczne w okresie inkubacji definiuje się jako jedną z następujących sześciu sytuacji:
  • • przeniesienie z człowieka na człowieka
  • każda osoba, która miała kontakt z przypadkiem potwierdzonym laboratoryjnie u ludzi, jeżeli kontakt ten mógł spowodować
  • zakażenie,
  • • przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka
  • każda osoba, która miała kontakt ze zwierzęciem, u którego laboratoryjnie potwierdzono zakażenie lub kolonizację, jeżeli
  • kontakt ten mógł spowodować zakażenie,
  • • narażenie z tego samego źródła
  • każda osoba, która była narażona na zakażenie z tego samego źródła lub na zakażenie przez ten sam wektor co potwierdzony
  • przypadek u ludzi,
  • • narażenie przez skażoną żywność lub wodę pitną
  • każda osoba, która spożyła skażoną żywność lub wodę pitną (skażenie potwierdzone laboratoryjnie), lub osoba, która spożyła
  • potencjalnie skażone produkty pochodzące od zwierzęcia, u którego laboratoryjnie potwierdzono zakażenie lub kolonizację,
  • • narażenie środowiskowe
  • każda osoba, która kąpała się w skażonej wodzie lub miała kontakt z innym skażonym źródłem środowiskowym (skażenie
  • potwierdzone laboratoryjnie),
  • • narażenie laboratoryjne
  • każda osoba pracująca w laboratorium, w którym może dojść do narażenia.
  • Daną osobę można uznać za powiązaną epidemiologicznie z przypadkiem potwierdzonym jeżeli przynajmniej jeden przypadek w
  • łańcuchu zakażeń został potwierdzony laboratoryjnie. W razie wystąpienia ogniska zakażenia szerzącego się drogą fekalno-oralną lub
  • powietrzną określenie łańcucha zakażeń nie jest konieczne do uznania danego przypadku za powiązany epidemiologicznie.
  • Zakażenie może przenosić się jedną lub kilkoma z podanych dróg:
  • • droga powietrzna
  • przez przeniesienie cząsteczek aerozolu powstających np. w trakcie kaszlu, plucia, śpiewania lub mówienia, od osoby
  • zakażonej na błony śluzowe innych osób, lub przez wdychanie przez inne osoby zawieszonych w powietrzu, skażonych
  • bakteriami cząsteczek aerozolu,
  • • droga kontaktowa
  • przez bezpośredni kontakt z zakażoną osobą (droga fekalno-oralna, kropelkowa, kontakt ze skórą, kontakty seksualne) lub
  • zwierzęciem (np. ukąszenie, dotknięcie), lub przez kontakt pośredni – z zakażonymi materiałami lub przedmiotami (zakażone
  • przedmioty, płyny ustrojowe, krew),
  • • droga wertykalna
  • przeniesienie z matki na dziecko, często in utero, lub w wyniku przypadkowej wymiany płynów ustrojowych, zazwyczaj w
  • okresie okołoporodowym,
  • • droga wektorowa
  • przeniesienie przez zakażone komary, kleszcze, roztocza, muchy i inne owady zdolne do przenoszenia zakażenia na ludzi
  • poprzez ukąszenia,
  • • żywność lub woda
  • spożywanie skażonej żywności lub wody pitnej.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba, która w ostatnim czasie nie była szczepiona przeciw flawiwirusom oraz która spełnia kryteria kliniczne i
  • laboratoryjne.
  • W razie niedawnego szczepienia: każda osoba, u której wykryto dziki szczep wirusa żółtej gorączki.

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 74

Kodowanie ICD-10

  • A95 Żółta gorączka

Podkody

Źródła karty

Żółta gorączka | EpiData.pl