Dossier · D50-D89

Zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS) w przebiegu zakażenia E. coli.

Syndroma haemolyticum-uraemicum (D59.3)

D59.3

Rok 2025: 56 przypadków · źródło NIZP-PZH

Czym jest zespół hemolityczno-mocznicowy?

Zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS) to zagrażające życiu powikłanie charakteryzujące się triadą: mikroangiopatyczną niedokrwistością hemolityczną, małopłytkowością i ostrą niewydolnością nerek. Postać poinfekcyjna (typowa, D+HUS) rozwija się najczęściej po zakażeniu enterokrwotoczną pałeczką E. coli (STEC/EHEC) produkującą toksynę Shiga — zwłaszcza serotypem O157:H7. Jest najczęstszą przyczyną ostrej niewydolności nerek u dzieci poniżej 5. roku życia. NIZP-PZH obejmuje nadzorem HUS w przebiegu zakażenia E. coli.

Przyczyny

Toksyna Shiga (Stx) wytwarzana przez STEC wnika do krwiobiegu i uszkadza śródbłonek drobnych naczyń — szczególnie w kłębuszkach nerkowych — uruchamiając wykrzepianie, rozpad krwinek czerwonych i zużycie płytek. Źródłem zakażenia STEC jest niedogotowana wołowina, niepasteryzowane mleko i soki, skażone warzywa oraz kontakt ze zwierzętami hodowlanymi. HUS rozwija się u ok. 5–15% dzieci zakażonych STEC, zwykle 5–10 dni po wystąpieniu krwistej biegunki.

Objawy

HUS poprzedza zwykle epizod krwistej biegunki i kurczowych bólów brzucha. Po kilku dniach pojawiają się: bladość, osłabienie, zmniejszenie ilości oddawanego moczu (skąpomocz lub bezmocz), obrzęki, wybroczyny na skórze oraz objawy niewydolności nerek. W ciężkich przypadkach dochodzi do powikłań neurologicznych (drgawki, śpiączka), nadciśnienia i niewydolności wielonarządowej.

Leczenie

Leczenie jest przede wszystkim wspomagające: staranne wyrównywanie gospodarki wodno-elektrolitowej, leczenie nadciśnienia, przetoczenia krwinek czerwonych i — w razie potrzeby — dializoterapia. W zakażeniu STEC należy UNIKAĆ antybiotyków, ponieważ mogą nasilić uwalnianie toksyny Shiga i pogorszyć przebieg. Rokowanie postaci poinfekcyjnej jest zwykle dobre, choć część pacjentów doświadcza przewlekłej choroby nerek. Profilaktyka polega na higienie żywności i pełnej obróbce termicznej mięsa.

Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.

Wskaźnik:

NIZP-PZH

56

Rok 2025

3 rekordów · NIZP-PZH

Zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS) w przebiegu zakażenia E. coli · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH

Porównanie rok do roku

16.7%

2025: 562024: 48NIZP-PZH

Grupy ryzyka

  • ·Dzieci poniżej 5. roku życia
  • ·Osoby po zakażeniu STEC/EHEC (E. coli O157:H7)
  • ·Osoby starsze
  • ·Spożywający niedogotowaną wołowinę lub niepasteryzowane produkty

Zaszczepialność

Brak szczepionki; profilaktyka polega na higienie żywności i zapobieganiu zakażeniom STEC.