Dossier · A00-B99
Wąglik (antraks).
Anthrax (A22)
A22
Rok 2025: 0 przypadków · źródło NIZP-PZH
Czym jest wąglik?
Wąglik (antraks) to ostra choroba zakaźna wywołana przez Bacillus anthracis — gram-dodatnią, tlenową pałeczkę zdolną do tworzenia niezwykle opornych przetrwalników przeżywających w glebie przez dziesiątki lat. Choroba dotyczy przede wszystkim roślinożerców (bydło, owce, konie, kozy) i jest przenoszona na ludzi drogą kontaktową, pokarmową lub wziewną. Wąglik jest uznawany za potencjalną broń biologiczną kategorii A (CDC/WHO) — ataki wąglikowe w USA w 2001 roku (tzw. „Amerithrax") uśmierciły 5 osób spośród 22 chorych. W Polsce ostatnie przypadki wąglika u zwierząt odnotowywano sporadycznie; u ludzi — skrajnie rzadko.
Przyczyny
Zakażenie następuje przez: kontakt skóry z zakażonymi zwierzętami lub ich produktami (wełna, skóry, kości, mięso) — postać skórna (95% przypadków); spożycie niedogotowanego mięsa zakażonego zwierzęcia — postać żołądkowo-jelitowa; wdychanie przetrwalników z aerozolu — postać płucna (najgroźniejsza; głównie ryzyko zawodowe lub bioterroryzm). Przetrwalniki B. anthracis kiełkują w tkankach, wytwarzając toksyny: letalną (LT) i edematyczną (ET), które powodują masywną martwicę tkanek.
Objawy
Postać skórna: czarna eschar (krost-karta) w miejscu kontaktu, niebolesty obrzęk otaczający. Postać płucna: nagła gorączka, duszność, wstrząs; śmiertelność >80% nawet przy leczeniu. Postać żołądkowo-jelitowa: krwawe wymioty i biegunka, śmiertelność 25–60%. Postać posocznicowa: wstrząs, DIC, zapalenie opon — prawie zawsze śmiertelna.
Leczenie
Ciprofloksacyna lub doksycyklina doustnie przez 60 dni — leki pierwszego wyboru (długi czas leczenia uzasadniony możliwością kiełkowania przetrwalników przez kilka tygodni). W ciężkich postaciach: ciprofloksacyna lub penicylina IV. Antytoksyny (raxibacumab, obiltoxaximab) zarejestrowane w USA do leczenia postaci wziewnej. Profilaktyka poekspozycyjna: ciprofloksacyna lub doksycyklina + szczepionka. W Polsce szczepionka niedostępna powszechnie; ośrodek referencyjny — kliniki chorób zakaźnych.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
0
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Wąglik (antraks) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
—
Grupy ryzyka
- ·Pracownicy przemysłu skórzanego, futrzarskiego i mięsnego
- ·Weterynarze i rolnicy
- ·Pracownicy laboratoriów
- ·Osoby w krajach endemicznych (Afryka, Azja Środkowa)
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Szczepionka dostępna dla osób wysokiego ryzyka zawodowego i wojskowych; w Polsce niedostępna powszechnie