Dossier · A00-B99

Tularemia.

Tularaemia (A21)

A21

Rok 2025: 80 przypadków · źródło NIZP-PZH

Orientacja kliniczna

Tularemię wywołuje Gram-ujemna bakteria wewnątrzkomórkowa Francisella tularensis; rolę rezerwuaru mogą pełnić dzikie i domowe zwierzęta, takie jak zające czy gryzonie, a także kleszcze. Człowiek zakaża się przez ukłucia stawonogów krwiopijnych, kontakt z zakażonymi zwierzętami, spożycie skażonej wody lub żywności oraz wdychanie skażonego aerozolu; przeniesienia między ludźmi drogą aerozolu ani przez stawonogi nie udokumentowano. Objawy zależą od drogi wniknięcia bakterii i pojawiają się zwykle po 3–5 dniach, w zakresie 1–21 dni; według CDC najczęstsza jest postać wrzodziejąco-węzłowa, a najcięższa płucna.

Wskaźnik:

NIZP-PZH

80

Rok 2025

3 rekordów · NIZP-PZH

Tularemia · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH

Porównanie rok do roku

▲ 81.8%

2025: 802024: 44NIZP-PZH

Zaszczepialność

—

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 37 — tularemia

Wykaz ustawy

  • poz. 45 — tularemia

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

TULAREMIAUE

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:
  •  Postać wrzodziejąco-węzłowa tularemii
  • - owrzodzenie skóry
  • ORAZ
  • - okoliczna limfadenopatia.
  •  Postać węzłowa tularemii
  • - powiększone i bolesne węzły chłonne, brak zmian skórnych.
  •  Postać oczno-węzłowa tularemii
  • - zapalenie spojówek
  • ORAZ
  • - okoliczna limfadenopatia.
  •  Postać ustno-gardłowa tularemii
  • - limfadenopatia szyjna
  • ORAZ
  • co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - zapalenie jamy ustnej,
  • - zapalenie gardła,
  • - zapalenie migdałków.
  •  Postać trzewna tularemii
  • Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - ból brzucha,
  • - wymioty,
  • - biegunka.
  •  Postać płucna tularemii
  • - zapalenie płuc.
  •  Postać duropodobna tularemii
  • Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
  • - gorączka, początkowo bez wyraźnej lokalizacji objawów,
  • - posocznica.

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - izolacja Francisella tularensis z materiału klinicznego,
  • - wykrycie kwasu nukleinowego Francisella tularensis w materiale klinicznym,
  • - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw Francisella tularensis.

Kryteria epidemiologiczne

  • Co najmniej jedno z następujących trzech powiązań epidemiologicznych:
  • - narażenie przez to samo źródło,
  • - przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,
  • - narażenie przez skażoną żywność/ wodę pitną.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i z powiązaniem epidemiologicznym.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 59

Kodowanie ICD-10

  • A21 Choroba zakaźna wywołana przez Francisella tularensis [tularemia]

Obejmuje

  • gorączka wywołana przez muchę Chrysops discalis
  • zakażenie wywołane przez Francisella tularensis
  • gorączka zajęcza

Źródła karty