Dossier · A00-B99
Tularemia.
Tularaemia (A21)
A21
Rok 2025: 80 przypadków · źródło NIZP-PZH
Orientacja kliniczna
Tularemię wywołuje Gram-ujemna bakteria wewnątrzkomórkowa Francisella tularensis; rolę rezerwuaru mogą pełnić dzikie i domowe zwierzęta, takie jak zające czy gryzonie, a także kleszcze. Człowiek zakaża się przez ukłucia stawonogów krwiopijnych, kontakt z zakażonymi zwierzętami, spożycie skażonej wody lub żywności oraz wdychanie skażonego aerozolu; przeniesienia między ludźmi drogą aerozolu ani przez stawonogi nie udokumentowano. Objawy zależą od drogi wniknięcia bakterii i pojawiają się zwykle po 3–5 dniach, w zakresie 1–21 dni; według CDC najczęstsza jest postać wrzodziejąco-węzłowa, a najcięższa płucna.
- Factsheet about tularaemia — ECDC · dostęp 2026-09-21
- Signs and Symptoms of Tularemia — CDC · dostęp 2026-09-21
- Tularemia — Główny Inspektorat Sanitarny · dostęp 2026-09-21
NIZP-PZH
80
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Tularemia · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 81.8%
2025: 802024: 44NIZP-PZH
Zaszczepialność
—
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 37 — tularemia
Wykaz ustawy
- poz. 45 — tularemia
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
TULAREMIAUE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:
- Postać wrzodziejąco-węzłowa tularemii
- - owrzodzenie skóry
- ORAZ
- - okoliczna limfadenopatia.
- Postać węzłowa tularemii
- - powiększone i bolesne węzły chłonne, brak zmian skórnych.
- Postać oczno-węzłowa tularemii
- - zapalenie spojówek
- ORAZ
- - okoliczna limfadenopatia.
- Postać ustno-gardłowa tularemii
- - limfadenopatia szyjna
- ORAZ
- co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - zapalenie jamy ustnej,
- - zapalenie gardła,
- - zapalenie migdałków.
- Postać trzewna tularemii
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - ból brzucha,
- - wymioty,
- - biegunka.
- Postać płucna tularemii
- - zapalenie płuc.
- Postać duropodobna tularemii
- Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - gorączka, początkowo bez wyraźnej lokalizacji objawów,
- - posocznica.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - izolacja Francisella tularensis z materiału klinicznego,
- - wykrycie kwasu nukleinowego Francisella tularensis w materiale klinicznym,
- - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw Francisella tularensis.
Kryteria epidemiologiczne
- Co najmniej jedno z następujących trzech powiązań epidemiologicznych:
- - narażenie przez to samo źródło,
- - przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka,
- - narażenie przez skażoną żywność/ wodę pitną.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i z powiązaniem epidemiologicznym.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 59
Kodowanie ICD-10
- A21 Choroba zakaźna wywołana przez Francisella tularensis [tularemia]
Obejmuje
- gorączka wywołana przez muchę Chrysops discalis
- zakażenie wywołane przez Francisella tularensis
- gorączka zajęcza
Podkody
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 85 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 59 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15