Dossier · A00-B99
Gruźlica.
Mycobacterium tuberculosis
A15
Czym jest gruźlica?
Gruźlica to przewlekła choroba zakaźna wywoływana przez prątek gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis), najczęściej atakująca płuca, choć może zajmować prawie każdy narząd — węzły chłonne, kości, nerki, opony mózgowe.
Przyczyny
Prątki gruźlicy przenoszą się drogą powietrzną przez wdychanie kropelek wydzielanych przez kaszlącą osobę z aktywną gruźlicą. Większość zakażonych (90%) ma postać utajoną — bakteria pozostaje uśpiona bez objawów. Do reaktywacji dochodzi przy osłabieniu odporności (zakażenie HIV, leki immunosupresyjne, niedożywienie, starość).
Objawy
Objawy aktywnej gruźlicy płuc to przewlekły kaszel (powyżej 3 tygodni), krwioplucie, gorączka, nocne poty i nieuzasadniona utrata masy ciała. Diagnostyka obejmuje RTG klatki piersiowej, badanie plwociny i testy IGRA lub tuberkulinowy. W Polsce notuje się ok. 4–5 tys. nowych przypadków rocznie.
Leczenie
Standardowe leczenie trwa 6 miesięcy i obejmuje cztery antybiotyki (izoniazyd, ryfampicyna, pyrazinamid, etambutol). Kluczowe jest ukończenie pełnego kursu — przerwanie leczenia prowadzi do lekowooporności. Szczepienie BCG podawane noworodkom chroni przed ciężkimi postaciami gruźlicy u małych dzieci.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
630
Rok 2026
Eurostat
—
Rok 2023
GUS BDL
4236
Rok 2024
WHO GHO
—
Rok 2024
65 rekordów · NIZP-PZH, Eurostat, GUS BDL, WHO GHO
Gruźlica · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH, Eurostat, GUS BDL, WHO GHO
Porównanie rok do roku
—
Grupy ryzyka
- ·Osoby bezdomne i żyjące w złych warunkach
- ·Osoby zakażone HIV
- ·Migranci z krajów o wysokiej endemiczności
- ·Osoby w bliskim kontakcie z chorymi
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Szczepienie BCG obowiązkowe dla noworodków w Polsce; chroni głównie przed ciężkimi postaciami u dzieci