Dossier · A00-B99
Gruźlica.
Mycobacterium tuberculosis
A15
Orientacja kliniczna
Gruźlicę wywołują prątki z grupy Mycobacterium tuberculosis complex; zmiany najczęściej obejmują płuca, ale mogą dotyczyć praktycznie każdego narządu. Zakażenie szerzy się drogą powietrzną, gdy chory prątkujący kaszle, mówi lub śpiewa; osoby z zakażeniem utajonym nie mają objawów i nie zakażają innych. Najczęstszym objawem postaci płucnej jest kaszel trwający trzy tygodnie lub dłużej, z odkrztuszaniem plwociny lub krwi, gorączką, nocnymi potami i utratą masy ciała.
- Gruźlica — Główny Inspektorat Sanitarny · dostęp 2026-09-16
- Gruźlica i choroby układu oddechowego w Polsce w 2024 roku — Biuletyn Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc · dostęp 2026-09-16
- About Tuberculosis — CDC · dostęp 2026-09-16
- Clinical Overview of Tuberculosis Disease — CDC · dostęp 2026-09-16
NIZP-PZH
630
Rok 2026
Eurostat
—
Rok 2023
GUS BDL
3829
Rok 2025
WHO GHO
—
Rok 2024
66 rekordów · NIZP-PZH, Eurostat, GUS BDL, WHO GHO
Gruźlica · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH, Eurostat, GUS BDL, WHO GHO
Porównanie rok do roku
—
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-2 — zgłoszenie rozpoznania gruźlicy (załącznik nr 3 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 11 — gruźlicaMikobakteriozy niegruźlicze mają odrębną pozycję 24.
Wykaz ustawy
- poz. 17 — gruźlica i inne mikobakteriozyGruźlica (A15–A19) oraz mikobakteriozy niegruźlicze (A31).
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Kodowanie ICD-10
- A15 Gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie
- A16 Gruźlica układu oddechowego, niepotwierdzona bakteriologicznie lub histologicznie
- A17 Gruźlica układu nerwowego
- A18 Gruźlica innych narządów
- A19 Gruźlica prosówkowa
Obejmuje
- gruźlica:
- • rozsiana
- • uogólniona
- gruźlicze zapalenie błon surowiczych
Podkody
- A15.0 Gruźlica płuc, potwierdzona mikroskopowym badaniem plwociny, z posiewem lub bez posiewu
- A15.1 Gruźlica płuc potwierdzona wyłącznie posiewem
- A15.2 Gruźlica płuc potwierdzona histologicznie
- A15.3 Gruźlica płuc potwierdzona nieokreślonymi metodami
- A15.4 Gruźlica wewnątrzpiersiowych węzłów chłonnych, potwierdzona bakteriologicznie
- A15.5 Gruźlica krtani, tchawicy i oskrzela, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie
- A15.6 Gruźlicze zapalenie opłucnej, potwierdzone bakteriologicznie i histologicznie
- A15.7 Pierwotna gruźlica układu oddechowego, potwierdzona bakteriologicznie i histologicznie
- A15.8 Inne postacie gruźlicy układu oddechowego, potwierdzone bakteriologicznie
- A15.9 Gruźlica układu oddechowego nieokreślona, potwierdzona bakteriologicznie
- A16.0 Gruźlica płuc, bakteriologicznie i histologicznie ujemna
- A16.1 Gruźlica płuc, badań bakteriologicznych i histologicznych nie przeprowadzono
- A16.2 Gruźlica płuc, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznym
- A16.3 Gruźlica wewnątrzpiersiowych węzłów chłonnych, bez informacji o potwierdzeniu
- A16.4 Gruźlica krtani, tchawicy i oskrzela, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznym
- A16.5 Gruźlicze zapalenie opłucnej, bez informacji o potwierdzeniu bakteriologicznym lub histologicznym
- A16.7 Pierwotna gruźlica układu oddechowego, bez informacji o potwierdzeniu
- A16.8 Inne postacie gruźlicy układu oddechowego, bez informacji o potwierdzeniu
- A16.9 Gruźlica układu oddechowego, nieokreślona, bez informacji o potwierdzeniu
- A17.0 Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (G01*)
- A17.1 Gruźliczak opon mózgowo-rdzeniowych (G07*)
- A17.8 Inne postacie gruźlicy układu nerwowego
- A17.9 Gruźlica układu nerwowego, nieokreślona (G99.8*)
- A18.0 Gruźlica kości i stawów
- A18.1 Gruźlica układu moczowo-płciowego
- A18.2 Gruźlicza limfadenopatia obwodowa
- A18.3 Gruźlica jelit, otrzewnej i węzłów chłonnych krezkowych
- A18.4 Gruźlica skóry i tkanki podskórnej
- A18.5 Gruźlica oka
- A18.6 Gruźlica ucha
- A18.7 Gruźlica nadnerczy (E35.1*)
- A18.8 Gruźlica innych określonych narządów
- A19.0 Gruźlica prosówkowa ostra o pojedynczej określonej lokalizacji
- A19.1 Gruźlica prosówkowa ostra o wielomiejscowej lokalizacji
- A19.2 Gruźlica prosówkowa ostra, nieokreślona
- A19.8 Inne postacie gruźlicy prosówkowej
- A19.9 Gruźlica prosówkowa, nieokreślona
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 81, s. 82, s. 83, s. 84 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15