Dossier · A00-B99

Tężec położniczy.

W planach

A34

Obstetrical tetanus

Czym jest tężec położniczy?

Tężec położniczy (A34) to tężec rozwijający się u kobiety w ciągu 6 tygodni po porodzie lub poronieniu w wyniku zakażenia C. tetani podczas procedur położniczych wykonywanych w warunkach nieaseptycznych. Jest wynikiem wniknięcia przetrwalników C. tetani przez nacięcia krocza, rany macicy lub pozostałości łożyska przy braku dezynfekcji narzędzi lub przy stosowaniu tradycyjnych substancji. Tężec położniczy jest ściśle powiązany z tężcem noworodkowym — WHO ujmuje oba jako „maternal and neonatal tetanus" (MNT) — cel eradykacyjny WHO. W Polsce jest praktycznie nieistniejący dzięki powszechnym szczepieniom i standardom opieki położniczej.

Przyczyny

Zakażenie C. tetani przez nieoczyszczone narzędzia położnicze, tradycyjne praktyki poporodowe (np. wkładanie substancji ziołowych do rany poporodowej lub macicy) lub porody pozaszpitalne w niehigienicznych warunkach. Kobiety niezaszczepione (lub z wygasłą odpornością) są pozbawione ochronnych przeciwciał antytoksyny.

Objawy

Identyczne jak w innych postaciach tężca: szczękościsk (trismus), sztywność karku i tułowia, opistotonus, bolesne skurcze mięśni całego ciała w odpowiedzi na bodźce (hałas, dotyk, światło). Objawy pojawiają się 3–21 dni po porodzie lub poronieniu. Bez leczenia śmiertelność sięga 20–60%.

Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.

Dane w trakcie pozyskiwania

Ta grupa chorób została zaplanowana do agregacji w EpiData.pl, ale dane nie zostały jeszcze zaimportowane do bazy. Pracujemy nad parserami i integracjami z polskimi źródłami instytucjonalnymi.

Wróć tutaj za jakiś czas — strona będzie automatycznie aktywowana, gdy dane pojawią się w bazie.

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne

Formularz: ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin: niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb: W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat: Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy: część II, poz. 35 — tężec

Wykaz ustawy

poz. 43 — tężec

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Kodowanie ICD-10

A34 Choroba zakaźna wywołana przez Clostridium tetani występująca u ciężarnych

Synonimy

[tężec położniczy]

Źródła karty

Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 87 · pobrano 2026-09-15
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15