Dossier · A00-B99

Tężec.

Tetanus (A35)

A35

Orientacja kliniczna

Tężec wywołuje neurotoksyna wytwarzana przez laseczki tężca (Clostridium tetani) — bakterie występujące powszechnie w glebie, kurzu, wodzie i przewodzie pokarmowym zwierząt. Zakażenie następuje przez ranę, również przez drobne, prawie niewidoczne skaleczenia; tężec nie przenosi się z człowieka na człowieka. Objawy mogą obejmować skurcze mięśni prowadzące do szczękościsku, porażenie mimicznych mięśni twarzy, sztywność karku i pleców, a w postaci uogólnionej także opistotonus.

Wskaźnik:

GUS BDL

10

Rok 2025

27 rekordów · GUS BDL

Tężec · Liczba przypadków

Źródła: GUS BDL

Porównanie rok do roku

▲ 25.0%

2025: 102024: 8GUS BDL

Zaszczepialność

Szczepionka dostępna

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 35 — tężec

Wykaz ustawy

  • poz. 43 — tężec

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

TĘŻECUE

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, która spełnia co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - bolesne skurcze mięśniowe, najczęściej mięśni żuchwy i karku, powodujące skurcze mięśni twarzy: szczękościsk i tzw. uśmiech
  • sardoniczny (risus sardonicus),
  • - bolesne skurcze mięśni tułowia,
  • - uogólnione skurcze, często występuje łukowate wygięcie ciała (opistotonus).

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
  • - izolacja Clostridium tetani z miejsca zakażenia,
  • - wykazanie obecności toksyny tężcowej w surowicy krwi.

Kryteria epidemiologiczne

  • Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 57

Kodowanie ICD-10

  • A35 Inne postacie tężca

Synonimy

Tężec BNO

Nie obejmuje

  • tężec:
  • • noworodków (A33)
  • • położniczy (A34)

Źródła karty