Dossier · A00-B99
Tężec.
Tetanus (A35)
A35
Orientacja kliniczna
Tężec wywołuje neurotoksyna wytwarzana przez laseczki tężca (Clostridium tetani) — bakterie występujące powszechnie w glebie, kurzu, wodzie i przewodzie pokarmowym zwierząt. Zakażenie następuje przez ranę, również przez drobne, prawie niewidoczne skaleczenia; tężec nie przenosi się z człowieka na człowieka. Objawy mogą obejmować skurcze mięśni prowadzące do szczękościsku, porażenie mimicznych mięśni twarzy, sztywność karku i pleców, a w postaci uogólnionej także opistotonus.
- Tężec — Szczepienia.info, NIZP-PZH · dostęp 2026-09-17
- Tetanus — fact sheet, WHO · dostęp 2026-09-17
- Facts about tetanus — ECDC · dostęp 2026-09-17
GUS BDL
10
Rok 2025
27 rekordów · GUS BDL
Tężec · Liczba przypadków
Źródła: GUS BDL
Porównanie rok do roku
▲ 25.0%
2025: 102024: 8GUS BDL
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 35 — tężec
Wykaz ustawy
- poz. 43 — tężec
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
TĘŻECUE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, która spełnia co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - bolesne skurcze mięśniowe, najczęściej mięśni żuchwy i karku, powodujące skurcze mięśni twarzy: szczękościsk i tzw. uśmiech
- sardoniczny (risus sardonicus),
- - bolesne skurcze mięśni tułowia,
- - uogólnione skurcze, często występuje łukowate wygięcie ciała (opistotonus).
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - izolacja Clostridium tetani z miejsca zakażenia,
- - wykazanie obecności toksyny tężcowej w surowicy krwi.
Kryteria epidemiologiczne
- Nie dotyczy.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 57
Kodowanie ICD-10
- A35 Inne postacie tężca
Synonimy
Tężec BNO
Nie obejmuje
- tężec:
- • noworodków (A33)
- • położniczy (A34)
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 87 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 57 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15