Dossier · A00-B99
Czerwonka bakteryjna (szigeloza).
Shigellosis (A03)
A03
Orientacja kliniczna
Czerwonkę bakteryjną wywołuje jeden z czterech gatunków bakterii Shigella — S. sonnei, S. flexneri, S. boydii i S. dysenteriae — a jedynym rezerwuarem jest człowiek. Zakażenie szerzy się drogą fekalno-oralną: bezpośrednio przez kontakt między ludźmi, w tym kontakty seksualne, oraz pośrednio przez skażoną żywność i wodę; CDC podaje, że do zakażenia wystarczy 10–100 bakterii. Objawy pojawiają się zwykle 1–2 dni po zakażeniu; chorzy często mają biegunkę — krwistą albo przedłużoną — a także ból brzucha, bolesne parcie na stolec, gorączkę i złe samopoczucie.
- Factsheet about shigellosis — ECDC · dostęp 2026-09-19
- Clinical Overview of Shigella Infection — CDC · dostęp 2026-09-19
- About Shigella Infection — CDC · dostęp 2026-09-19
- Increase in Extensively Drug-Resistant Shigellosis in the United States — CDC HAN00486 · dostęp 2026-09-19
- Czerwonka bakteryjna w Polsce w latach 2018-2019 — Przegląd Epidemiologiczny, NIZP-PZH · dostęp 2026-09-19
GUS BDL
58
Rok 2025
27 rekordów · GUS BDL
Czerwonka bakteryjna (szigeloza) · Liczba przypadków
Źródła: GUS BDL
Porównanie rok do roku
▲ 61.1%
2025: 582024: 36GUS BDL
Zaszczepialność
—
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 7 — czerwonka bakteryjna
Wykaz ustawy
- poz. 10 — czerwonka bakteryjna
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
CZERWONKA BAKTERYJNA (SZIGELOZA)UE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, która spełnia co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
- - biegunka,
- - gorączka,
- - wymioty,
- - ból brzucha.
Kryteria laboratoryjne
- Izolacja Shigella spp. z materiału klinicznego.
- Wykrycie kwasu nukleinowego Shigella spp. w materiale klinicznym.
- UWAGA: Jeżeli to możliwe, należy przeprowadzić oznaczenie wrażliwości Shigella na środki przeciwdrobnoustrojowe.
Kryteria epidemiologiczne
- Co najmniej jedno z następujących czterech powiązań epidemiologicznych:
- - przeniesienie z człowieka na człowieka,
- - narażenie przez to samo źródło,
- - narażenie przez skażoną żywność/ wodę pitną,
- - narażenie środowiskowe.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba, która spełnia kryteria kliniczne ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - kryterium epidemiologiczne,
- - kryterium laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.
- 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. na podstawie definicji wprowadzonej decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej w 2018 r. (2018/945/EU). (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 22
Kodowanie ICD-10
- A03 Choroba zakaźna wywołana przez Shigella [szigelloza]
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 78 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 22 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15