Dossier · A00-B99
Szkarlatyna (płonica).
Scarlatina (A38)
A38
Orientacja kliniczna
Płonicę wywołują paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes), a ściślej te ich szczepy, które wytwarzają toksyny pirogenne odpowiedzialne za wysypkę. Zakażenie szerzy się drogą kropelkową i przez kontakt z przedmiotami używanymi przez chorego, a objawy pojawiają się po 1–7 dniach, najczęściej po 2–4. Początek jest nagły: ból gardła, gorączka, nudności i wymioty, a drugiego dnia dochodzi drobnoplamista wysypka o szorstkości papieru ściernego; chorują głównie dzieci w wieku 5–15 lat.
- Szkarlatyna (płonica) — Główny Inspektorat Sanitarny · dostęp 2026-09-16
- Clinical Guidance for Scarlet Fever — CDC · dostęp 2026-09-16
- Increased incidence of scarlet fever and invasive Group A Streptococcus infection — Disease Outbreak News, WHO · dostęp 2026-09-16
GUS BDL
17 361
Rok 2025
27 rekordów · GUS BDL
Szkarlatyna (płonica) · Liczba przypadków
Źródła: GUS BDL
Porównanie rok do roku
▼ 64.2%
2025: 17 3612024: 48 503GUS BDL
Zaszczepialność
—
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 30 — płonica
Wykaz ustawy
- poz. 38 — płonica
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
PŁONICA (SZKARLATYNA)PL
Kryteria kliniczne
- Choroba objawia się zmianami zapalnymi, głównie na błonie śluzowej gardła, anginą, gorączką, a także wymiotami i drobnoplamistą,
- szkarłatną wysypką. Po ustąpieniu wysypki charakterystyczne jest też płatowe łuszczenie skóry na dłoniach i stopach.
Kryteria laboratoryjne
- • Wyhodowanie streptokoków typu A z wymazów z gardła.
- • Wykrycie antygenu streptokoków typu A w wymazach z gardła za pomocą odpowiednich testów (np. lateksowych).
Klasyfikacja przypadku
- Możliwy: Przypadek rozpoznany przez lekarza jako płonica.
- Prawdopodobny: Obraz kliniczny zgodny z opisem ORAZ powiązanie epidemiologiczne.
- Potwierdzony: Obraz kliniczny zgodny z opisem ORAZ identyfikacja Streptococcus pyogenes typu A.
- 1) Definicja bez zmian w stosunku do przyjętej w 2005 roku.
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 49
Kodowanie ICD-10
- A38 Choroba zakaźna wywołana przez Streptococcus pyogenes [płonica]
Synonimy
Szkarlatyna
Nie obejmuje
- paciorkowcowe zapalenie gardła (J02.0)
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 88 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 49 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15