Dossier · A00-B99
Rzeżączka (gonorrhea).
Gonorrhoea (A54)
A54
Rok 2025: 1496 przypadków · źródło NIZP-PZH
Czym jest rzeżączka?
Rzeżączka (A54) to bakteryjna choroba przenoszona drogą płciową wywołana przez Gram-ujemną dwoinę Neisseria gonorrhoeae. Należy do najczęstszych STI w Polsce i Europie. Zajmuje błony śluzowe dróg moczowo-płciowych, gardła, odbytnicy i spojówek. Bez leczenia może prowadzić do powikłań: zapalenia narządów miednicy (PID), niepłodności, rozsianej gonokokcemii. Szczególnie niepokojący jest globalny wzrost szczepów opornych na antybiotyki, w tym na cefalosporyny III generacji.
Przyczyny
N. gonorrhoeae przenosi się wyłącznie przez kontakt błony śluzowej z zakażoną wydzieliną podczas seksu waginalnego, analnego lub oralnego. Noworodek może zakazić się podczas porodu (ophthalmia neonatorum). Nie przenosi się przez kontakt pośredni (toalety, ręczniki). Inkubacja 1–14 dni (zwykle 2–5 dni). Szczepy ESBL/MDR (Multi-Drug Resistant) stanowią coraz poważniejszy problem terapeutyczny.
Objawy
Mężczyźni: ropna wydzielina z cewki moczowej, pieczenie przy mikcji — u ~90% objawowa. Kobiety: często bezobjawowa lub niespecyficzna (upławy, dyzuria); rzeżączka szyjki macicy jest milczącym rezerwuarem. Gardło i odbytnica: na ogół bezobjawowe. Powikłania: PID, epididymorchitis, bakteriemia (gorączka, zapalenie stawów, zmiany skórne).
Leczenie
Aktualne wytyczne ECDC (2024): ceftriakson 500 mg i.m. jednorazowo (monoterapia — rezygnacja z azytromycyny z powodu oporności). Alternatywa przy alergii: konsultacja specjalistyczna (spektynomycyna, gentamycyna). Testowanie na oporność przed leczeniem gdy możliwe. Zakaz kontaktów seksualnych do wyleczenia obojga partnerów. Obowiązkowe leczenie partnerów z ostatnich 60 dni. Kontrolna kultura po 1–2 tygodniach.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
1496
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Rzeżączka (gonorrhea) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 25.6%
2025: 14962024: 1191NIZP-PZH
Grupy ryzyka
- ·Osoby aktywne seksualnie, szczególnie MSM
- ·Osoby z wieloma partnerami seksualnymi
- ·Osoby bez użycia prezerwatyw
- ·Osoby z innymi STI
Zaszczepialność
—