Dossier · A00-B99
Różyczka.
Rubeola (B06)
B06
Orientacja kliniczna
Różyczkę wywołuje wirus różyczki z rodzaju Rubivirus, otoczkowy wirus RNA tworzący jeden serotyp, którego jedynym znanym rezerwuarem jest człowiek. Zakażenie szerzy się drogą kropelkową i przez kontakt z wydzieliną nosogardła, a chory zakaża od 7 dni przed wysypką do 7 dni po niej. U dorosłych wysypkę plamisto-grudkową poprzedza 1–5 dni gorączki i bólów stawowych; wysypka zaczyna się na twarzy i obejmuje ciało w ciągu doby, a 25–50% zakażeń przebiega bezobjawowo.
- Disease factsheet about rubella — ECDC · dostęp 2026-09-16
- Clinical Overview of Rubella — CDC · dostęp 2026-09-16
- Różyczka w Polsce w latach 2022-2023 — Przegląd Epidemiologiczny, NIZP-PZH · dostęp 2026-09-16
- Rubella — fact sheet, WHO · dostęp 2026-09-16
GUS BDL
73
Rok 2025
27 rekordów · GUS BDL
Różyczka · Liczba przypadków
Źródła: GUS BDL
Porównanie rok do roku
▼ 62.2%
2025: 732024: 193GUS BDL
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 32 — różyczka i zespół różyczki wrodzonejZespół różyczki wrodzonej to P35.0 — rozdział okołoporodowy, poza zakresem katalogu.
Wykaz ustawy
- poz. 40 — różyczka i zespół różyczki wrodzonejZespół różyczki wrodzonej to P35.0 — rozdział okołoporodowy, poza zakresem katalogu.
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
RÓŻYCZKAUE/PL
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której nagle wystąpiła
- - rozsiana wysypka plamisto-grudkowa
- ORAZ
- co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:
- - powiększenie węzłów chłonnych szyjnych,
- - powiększenie węzłów chłonnych podpotylicznych,
- - powiększenie węzłów chłonnych zausznych,
- - bóle stawowe,
- - zapalenie stawów.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
- - izolacja wirusa różyczki z materiału klinicznego,
- - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa różyczki w materiale klinicznym (krew EDTA, wymaz z gardła, mocz),
- - wykrycie przeciwciał IgM przeciw wirusowi różyczki w surowicy krwi obwodowej 3)
- - stwierdzenie serokonwersji lub znacznego przyrostu przeciwciał IgG przeciw wirusowi różyczki w badaniu dwóch próbek
- surowicy.
- W interpretacji wyników testów laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienie przeciw różyczce (możliwe
- utrzymywanie się przeciwciał IgM po szczepieniu).
Kryteria epidemiologiczne
- Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka..
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba, która w ostatnim czasie nie była szczepiona przeciw różyczce oraz spełnia kryteria kliniczne i laboratoryjne.
- W razie niedawnego szczepienia, za przypadek potwierdzony uznaje się osobę spełniającą kryteria kliniczne, u której wykryto
- dziki szczep wirusa różyczki.
- 1) Definicja zmodyfikowana w 2020 r. na podstawie definicji wprowadzonej decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej w 2018 r. (2018/945/EU). (przyp. red. pol.)
- 2) W definicji przyjętej w Polsce kryterium laboratoryjne uzupełniono o rodzaje badanego materiału oraz zmieniono treść przypisu 3. (przyp. red. pol.)
- 3) Jeżeli podejrzewa się różyczkę u kobiety w ciąży, wymagane jest dodatkowe potwierdzenie dodatnich wyników w laboratorium referencyjnym (np. badanie awidności przeciwciał przeciw różyczce w klasie IgG oraz porównanie stężeń przeciwciał IgG przeciw różyczce w badaniu dwóch próbek surowicy).
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 51
Kodowanie ICD-10
- B06 Różyczka
Nie obejmuje
- różyczka wrodzona (P35.0)
Podkody
- B06.0 Różyczka z powikłaniami neurologicznymi
- B06.8 Różyczka z innymi powikłaniami
- B06.9 Różyczka bez powikłań
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 105 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 51 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15