Dossier · A00-B99
Pełzakowica (ameboza).
W planachA06
Amoebiasis
Czym jest pełzakowica?
Pełzakowica (ameboza) to zakażenie pasożytnicze wywołane przez pierwotniaka Entamoeba histolytica — jedyne patogenne spośród kilku gatunków pełzaków zamieszkujących jelita człowieka. E. histolytica może penetrować błonę śluzową jelita grubego (czerwonka pełzakowa) lub rozsiewać się do wątroby i innych narządów (pełzakowica pozajelitowa). Ok. 90% zakażeń przebiega bezobjawowo; ok. 10% powoduje inwazyjną chorobę. Na świecie ok. 50 mln zachorowań rocznie z 100 000 zgonów. W Polsce — choroba importowana.
Przyczyny
Zakażenie drogą fekalno-oralną przez połknięcie cyst E. histolytica ze skażoną wodą lub żywnością. Obszary endemiczne: Indie, Bangladesz, Meksyk, Ameryka Środkowa, Afryka Subsaharyjska, Azja Południowo-Wschodnia. Wśród MSM możliwe przeniesienie drogą seksualną. Ryzyko inwazji zwiększa: niedobór odporności, ciąża, niedożywienie, steroidoterapia.
Objawy
Czerwonka pełzakowa: stopniowo narastająca krwisto-śluzowa biegunka, skurczowe bóle brzucha, parcie na stolec, gorączka umiarkowana. Ropień pełzakowy wątroby: gorączka, ból prawego podżebrza, powiększenie wątroby — często bez poprzedzającej biegunki. Inne lokalizacje pozajelitowe (płuca, mózg) — rzadkie, ale poważne.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
Dane w trakcie pozyskiwania
Ta grupa chorób została zaplanowana do agregacji w EpiData.pl, ale dane nie zostały jeszcze zaimportowane do bazy. Pracujemy nad parserami i integracjami z polskimi źródłami instytucjonalnymi.
Wróć tutaj za jakiś czas — strona będzie automatycznie aktywowana, gdy dane pojawią się w bazie.
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 43 — zakażenia żołądkowo-jelitowe oraz zatrucia pokarmowe o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej
Wykaz ustawy
- poz. 52 — zakażenia żołądkowo-jelitowe oraz zatrucia pokarmowe o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Kodowanie ICD-10
- A06 Choroba zakaźna wywołana przez Entamoeba histolytica [pełzakowica] [ameboza]
Obejmuje
- zakażenia wywołane przez Entamoeba histolytica
Nie obejmuje
- inne pierwotniakowe choroby jelit (A07.–)
Podkody
- A06.0 Ostra czerwonka pełzakowa
- A06.1 Przewlekła pełzakowica jelitowa
- A06.2 Pełzakowy nieczerwonkowy nieżyt jelita grubego
- A06.3 Guz pełzakowy jelita
- A06.4 Pełzakowy ropień wątroby
- A06.5 Pełzakowy ropień płuc (J99.8*)
- A06.6 Pełzakowy ropień mózgu (G07*)
- A06.7 Pełzakowica skórna
- A06.8 Pełzakowe zakażenie o innym umiejscowieniu
- A06.9 Pełzakowica, nieokreślona
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 79 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15