Dossier · A00-B99
Ospa prawdziwa (variola).
Variola (B03)
B03
Rok 2025: 0 przypadków · źródło NIZP-PZH
NIZP-PZH
0
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Ospa prawdziwa (variola) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
—
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie telefoniczne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- Każdorazowo telefonicznie, na numer alarmowy opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie telefoniczne potwierdza się zgłoszeniem w postaci papierowej albo elektronicznej nie później niż w ciągu 24 godzin od jego dokonania.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część I, poz. 11 — ospa prawdziwa
Wykaz ustawy
- poz. 35 — ospa prawdziwa
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
OSPA PRAWDZIWAUE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, która spełnia co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - gorączka
- ORAZ
- wysypka w postaci pęcherzy lub twardych krost w tym samym stadium ewolucji, nasilona na dystalnych częściach ciała.
- - postać nietypowa, spełniająca co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
- - zmiany krwotoczne,
- - płaskie zmiany o „zmeszonej” powierzchni, nie przekształcające się w pęcherze,
- - postać bez zmian skórnych,
- - postać łagodna.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jeden z następujących dwóch testów laboratoryjnych:
- - izolacja wirusa ospy prawdziwej z materiału klinicznego, a następnie jego zsekwencjonowanie (wyłącznie w wyznaczonych
- laboratoriach P4),
- - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa ospy prawdziwej w materiale klinicznym, a następnie jego zsekwencjonowanie.
- W interpretacji wyników testów laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienie przeciw ospie prawdziwej.
- Wykrycie cząsteczek wirusa z rodzaju Orthopox metodą mikroskopii elektronowej.
Kryteria epidemiologiczne
- Co najmniej jedno z następujących dwóch powiązań epidemiologicznych:
- - przeniesienie z człowieka na człowieka,
- - narażenie w laboratorium (jeżeli narażenie na wirus ospy prawdziwej mogło mieć miejsce).
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba, która spełnia kryteria kliniczne i co najmniej jedno z dwóch następujących kryteriów:
- - powiązanie epidemiologiczne z przypadkiem potwierdzonym u ludzi, polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka,
- - spełnione kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.
- W razie wystąpienia ogniska: każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 48
Kodowanie ICD-10
- B03 Ospa prawdziwa1
Synonimy
W 1980 r. podczas 33. Zgromadzenia Światowej Organizacji Zdrowia zakomunikowano, że ospa prawdziwa została wytępiona. Powyższą klasyfikację zachowano ze względów statystycznych.
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 104 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 48 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15