Dossier · A00-B99
Nosacizna (glanders).
Malleus (A24.0)
A24.0
Rok 2025: 0 przypadków · źródło NIZP-PZH
Czym jest nosacizna?
Nosacizna (glanders, A24.0) to wysoce zakaźna choroba odzwierzęca wywołana przez Burkholderia mallei — gram-ujemną pałeczkę będącą obligatoryjnym pasożytem wewnątrzkomórkowym. Rezerwuarem jest wyłącznie koniowate: konie, muły i osły. W przeszłości nosacizna była poważną chorobą zawodową — kosynierzy, jezdcy i weterynarze narażeni byli na zakażenie przy pielęgnacji chorych zwierząt. Dziś jest skrajnie rzadka na świecie: przypadki ludzkie opisywano sporadycznie w Azji Środkowej, Indiach i Brazylii. Bez leczenia śmiertelność septycznej postaci nosacizny sięga 95%. B. mallei jest potencjalnym agensem bioterrorystycznym (kategoria B CDC).
Przyczyny
Zakażenie przez kontakt skóry lub błon śluzowych z wydzielinami chorego zwierzęcia (wydzielina z nosa, wrzody na skórze, krew), wdychanie aerozolu od chorych koni lub w laboratorium. Nieznane są przypadki przeniesienia człowiek–człowiek. W Polsce nosacizna u koni jest eliminowana przez programy weterynaryjne; u ludzi ostatnie historyczne przypadki to I i II wojna światowa.
Objawy
Cztery postacie: (1) skórna — wrzody i guzki wzdłuż naczyń limfatycznych, tworzące się po kilku dniach od zakażenia; (2) płucna — zapalenie płuc z ropniami; (3) nosowa — wrzody błony śluzowej nosa, ropna wydzielina; (4) posocznicowa — gorączka, wstrząs, rozsiane ropnie w narządach wewnętrznych, śmiertelna bez leczenia w ciągu 7–10 dni.
Leczenie
Nie ma standardowego zatwierdzonego protokołu leczenia ze względu na skrajną rzadkość choroby. Na podstawie danych in vitro i doświadczeń klinicznych: ceftazydym IV + TMP-SMX lub imipenem + doksycyklina przez co najmniej 6 miesięcy. Wytyczne CDC/WHO zalecają: ceftazydym lub imipenem jako leczenie indukcyjne przez 10–14 dni, następnie TMP-SMX lub doksycyklina przez 6 miesięcy. Izolacja, zgłoszenie, profilaktyka kontaktów. Leczenie wyłącznie w ośrodku referencyjnym.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
0
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Nosacizna (glanders) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
—
Grupy ryzyka
- ·Osoby pracujące z końmi w krajach endemicznych (Azja, Ameryka Łacińska)
- ·Pracownicy laboratoriów
Zaszczepialność
—