Dossier · A00-B99

Mykobakterie niegruźlicze (NTM).

Infectio mykobact. non-tuberculosis (A31)

A31

Rok 2025: 148 przypadków · źródło NIZP-PZH

Czym są zakażenia mykobakteriami niegruźliczymi?

Mykobakterie niegruźlicze (NTM, ang. non-tuberculous mycobacteria, nontuberculous mycobacteria) to wielka, różnorodna група ponad 200 gatunków mykobakterii innych niż Mycobacterium tuberculosis complex i M. leprae. Najważniejsze klinicznie: M. avium complex (MAC = M. avium + M. intracellulare), M. kansasii, M. abscessus, M. chelonae, M. fortuitum, M. marinum. NTM są powszechne w środowisku (gleba, woda, zwierzęta), nie przenoszą się między ludźmi i wywołują chorobę głównie u osób z predysponującymi schorzeniami płuc lub niedoborami odporności. Częstość zakażeń NTM rośnie w Polsce i Europie — szczególnie płucna MAC u starszych kobiet.

Przyczyny

NTM są swobodnie żyjącymi organizmami środowiskowymi — wdychanie aerozolu wodnego (prysznice, baseny), kontakt z glebą, wodą, ziemią lub zakażonymi zwierzętami. Nie przenoszą się człowiek–człowiek (brak izolacji chorych). Predyspozycje: POChP, rozstrzenia oskrzeli, mukowiscydoza, przeszłe gruźlica (zwłaszcza przy MAC płucnym); u HIV/AIDS: uogólniony MAC przy CD4 <50/µl (rozsiewowy MAC).

Objawy

Płucny: przewlekły kaszel, odkrztuszanie, zmęczenie, gorączka niska, utrata masy ciała — obraz jak gruźlica lub rozstrzenie. Skórny (M. marinum): wolno rosnące owrzodzenia lub guzki po kontakcie z akwarium/wodą. Rozsiewowy (M. avium przy AIDS): gorączka, nocne poty, utrata masy ciała, pancytopenia, hepatosplenomegalia.

Leczenie

Zależy od gatunku i postaci. MAC płucny: klarytromycyna + ryfampicyna + etambutol przez minimum 12 miesięcy po ujemnym wyniku hodowli plwociny. M. kansasii: izoniazyd + ryfampicyna + etambutol przez 12–18 miesięcy. M. abscessus: amikacyna + klarytromycyna + cefoksytyna — najtrudniejszy do leczenia, często wielolekooporny. Decyzja o leczeniu wymaga oceny przez specjalistę pulmonologa lub chorób zakaźnych z doświadczeniem w NTM.

Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.

Wskaźnik:

NIZP-PZH

148

Rok 2025

3 rekordów · NIZP-PZH

Mykobakterie niegruźlicze (NTM) · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH

Porównanie rok do roku

5.0%

2025: 1482024: 141NIZP-PZH

Grupy ryzyka

  • ·Chorzy na POChP, rozstrzenie oskrzeli, mukowiscydozę
  • ·Osoby zakażone HIV
  • ·Pacjenci po przeszczepach
  • ·Osoby z wrodzonymi defektami odporności

Zaszczepialność