EpiData.pl

Dossier · A00-B99

Świnka (nagminne zapalenie przyusznic).

Parotitis epidemica (B26)

B26

Orientacja kliniczna

Świnkę wywołuje wirus świnki, paramyksowirus o genomie jednoniciowego RNA, którego jedynym znanym gospodarzem jest człowiek. Zakażenie szerzy się drogą powietrzną i kropelkową oraz przez przedmioty skażone śliną; chory zakaża od kilku dni przed obrzękiem ślinianek do 5 dni po nim. Objawem charakterystycznym jest ostry, bolesny obrzęk ślinianki przyusznej, jedno- lub obustronny, występujący u maksymalnie 70% zakażonych; do 20% zakażeń przebiega bezobjawowo.

Wskaźnik:

GUS BDL

650

Rok 2025

27 rekordów · GUS BDL

Świnka (nagminne zapalenie przyusznic) · Liczba przypadków

Źródła: GUS BDL

Porównanie rok do roku

▼ 30.2%

2025: 6502024: 931GUS BDL

Zaszczepialność

Szczepionka dostępna

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 25 — nagminne zapalenie przyusznic (świnka)

Wykaz ustawy

  • poz. 31 — nagminne zapalenie przyusznic (świnka)

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

ŚWINKA (NAGMINNE ZAPALENIE PRZYUSZNIC)UE/PL

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, u której występuje
  • - gorączka
  • ORAZ
  • - nagłe wystąpienie obrzęku ślinianek przyusznych lub innych.

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - izolacja wirusa świnki z materiału klinicznego,
  • - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa świnki,
  • - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw wirusowi świnki w surowicy krwi lub ślinie, charakterystycznych dla ostrej
  • infekcji (IgM).
  • W interpretacji wyników testów laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienie przeciw śwince.

Kryteria epidemiologiczne

  • Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba, która w ostatnim czasie nie była szczepiona przeciw śwince oraz spełnia kryteria laboratoryjne.
  • W razie niedawnego szczepienia: każda osoba, u której wykryto dziki szczep wirusa świnki.
  • 1) W definicji przyjętej w Polsce rozszerzono jej zakres eliminując z kryteriów klinicznych współwystępowanie obrzęku ślinianek przyusznych z zapaleniem jąder i/lub opon mózgowo-rdzeniowych. (przyp. red. pol.)

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 56

Kodowanie ICD-10

  • B26 Świnka [nagminne zapalenie ślinianek przyusznych]

Obejmuje

  • zapalenie ślinianek przyusznych:
  • • nagminne
  • • zakaźne

Podkody

  • B26.0 Zapalenie jądra wywołane przez wirus świnki (N51.1*)
  • B26.1 Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych wywołane przez wirus świnki (G02.0*)
  • B26.2 Zapalenie mózgu wywołane przez wirus świnki (G05.1*)
  • B26.3 Zapalenie trzustki wywołane przez wirus świnki (K87.1*)
  • B26.8 Choroba wywołana przez wirus świnki z innymi powikłaniami
  • B26.9 Choroba wywołana przez wirus świnki bez powikłań

Źródła karty