Dossier · A00-B99
Mpox (małpia ospa).
Mpox (B04)
B04
Rok 2025: 29 przypadków · źródło NIZP-PZH
Czym jest mpox?
Mpox (dawniej małpia ospa, monkeypox) to choroba wirusowa wywoływana przez wirus Mpox (MPXV) z rodziny Orthopoxviridae — blisko spokrewniony z wirusem ospy prawdziwej, ale znacznie mniej groźny. Endemiczny w Afryce Centralnej i Zachodniej (klade I — DRK i sąsiednie kraje; klade II — Afryka Zachodnia). W 2022 roku klade IIb wywołał pierwszą globalną epidemię poza Afryką — przenoszony głównie przez kontakt seksualny wśród MSM. W Polsce notowane są przypadki importowane oraz zakażenia lokalne od 2022 r. W 2024 roku WHO ogłosiła PHEIC z powodu eskalacji ogniska kladu Ib w DRK z transmisją seksualną.
Przyczyny
Wirus Mpox (MPXV, Orthopoxvirus) — klade I (Afryka Centralna, wyższe patogenność) i klade II (Afryka Zachodnia; klade IIb — epidemia 2022+). Przenoszony przez: (1) bliski kontakt skóra-skóra ze zmianami pęcherzykowymi lub strupami — główna droga w epidemii 2022+ (kontakt seksualny i bliski fizyczny); (2) drogi oddechowe — wymagają długotrwałego bliskiego kontaktu (mniej skuteczna niż ospa prawdziwa); (3) kontakt zoonotyczny — gryzonie i naczelne w Afryce. Wirus replikuje się w miejscu wniknięcia, węzłach chłonnych, następnie wywołuje wiremię i rozsiewy do skóry i narządów.
Objawy
Inkubacja 5–21 dni. Prodrom (1–4 dni): gorączka, bóle głowy i mięśni, powiększenie węzłów chłonnych (charakterystyczne — odróżnia od ospy wietrznej). Wysypka: plamki → grudki → pęcherzyki → krosty → strupy — wszystkie zmiany w tym samym stadium, najczęściej na twarzy, dłoniach, podeszwach, narządach płciowych i odbycie. W epidemii 2022+ wiele przypadków: zmiany ograniczone do narządów płciowych/odbytu bez prodromu. Zazwyczaj choroba trwa 2–4 tygodnie, rokowanie dobre u immunokompetentnych.
Leczenie
Szczepionka Jynneos (MVA-BN, Imvamune) — 2 dawki; dostępna w Polsce dla MSM i osób z kontaktu z chorymi; skuteczna w prewencji i postekspozycji (do 4 dni). Lek tecovirimat (TPOXX) dostępny w ciężkich przypadkach i u immunosupresowanych — ograniczona dostępność w Polsce (procedura współczucia). Leczenie objawowe: przeciwbólowe, nawadnianie, pielęgnacja zmian skórnych. Izolacja do wygojenia wszystkich zmian skórnych.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
29
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Mpox (małpia ospa) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 190.0%
2025: 292024: 10NIZP-PZH
Grupy ryzyka
- ·Mężczyźni mający seks z mężczyznami (MSM) — dominująca droga transmisji w 2022+ epidemii
- ·Osoby z wieloma partnerami seksualnymi
- ·Podróżujący do Afryki Centralnej i Zachodniej (klade I)
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Szczepionka Jynneos (IMVAMUNE/Imvanex) — skuteczna przeciw mpox; dostępna w Polsce dla MSM i osób wysokiego ryzyka