Dossier · A00-B99

Odra.

Morbilli

B05

Rok 2025: 127 przypadków · źródło NIZP-PZH

Orientacja kliniczna

Odrę wywołuje wirus z rodzaju Morbillivirus, dla którego jedynym naturalnym gospodarzem jest człowiek. Przenosi się drogą kropelkową i przez kontakt z wydzieliną z jamy nosowo-gardłowej, a chory zaraża od około pięciu dni przed wysypką do czterech dni po niej. Po 10–12 dniach pojawia się gorączka, zapalenie spojówek, katar i kaszel, a po kolejnych 2–4 dniach plamisto-grudkowa wysypka; około 30% zachorowań przebiega z powikłaniami.

Wskaźnik:

NIZP-PZH

9

Rok 2026

GUS BDL

120

Rok 2025

WHO GHO

120

Rok 2025

90 rekordów · NIZP-PZH, GUS BDL, WHO GHO

Odra · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH, GUS BDL, WHO GHO

Porównanie rok do roku

▼ 54.5%

2025: 1272024: 279NIZP-PZH

Zaszczepialność

Szczepionka dostępna

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie telefoniczne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
Każdorazowo telefonicznie, na numer alarmowy opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie telefoniczne potwierdza się zgłoszeniem w postaci papierowej albo elektronicznej nie później niż w ciągu 24 godzin od jego dokonania.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część I, poz. 10 — odra

Wykaz ustawy

  • poz. 33 — odra

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

ODRAUE

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, u której występuje
  • - gorączka
  • ORAZ
  • - wysypka plamisto-grudkowa,
  • ORAZ co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - kaszel,
  • - nieżyt śluzowy nosa,
  • - zapalenie spojówek.

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
  • - izolacja wirusa odry z materiału klinicznego,
  • - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa odry w materiale klinicznym,
  • - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw wirusowi odry w surowicy krwi lub ślinie, charakterystycznych dla ostrej
  • infekcji (IgM),
  • - wykrycie w materiale klinicznym antygenu wirusa odry metodą immunofluorescencji bezpośredniej (DFA) z użyciem swoistych
  • przeciwciał monoklonalnych odry.
  • W interpretacji wyników testów laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienie przeciw odrze. Jeżeli dana osoba
  • została zaszczepiona niedawno, należy zbadać, czy doszło do zakażenia dzikim wirusem.

Kryteria epidemiologiczne

  • Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba, która w ostatnim czasie nie była szczepiona przeciw odrze oraz spełnia kryteria kliniczne i laboratoryjne.
  • W razie niedawnego szczepienia: każda osoba, u której wykryto dziki szczep wirusa odry.
  • 1) W ramach programu eliminacji odry w Regionie Europejskim WHO, w którym uczestniczy Polska, badania laboratoryjne muszą zostać przeprowadzone (lub potwierdzone) w laboratorium akredytowanym przez WHO, tj. w Zakładzie Wirusologii NIZP-PZH. (przyp. red. pol.)

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 47

Kodowanie ICD-10

  • B05 Odra

Obejmuje

  • odra

Nie obejmuje

  • podostre stwardniające zapalenie mózgu (A81.1)

Podkody

  • B05.0 Odra powikłana przez zapalenie mózgu (G05.1*)
  • B05.1 Odra powikłana przez zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (G02.0*)
  • B05.2 Odra powikłana przez zapalenie płuc (J17.1*)
  • B05.3 Odra powikłana przez zapalenie ucha środkowego (H67.1*)
  • B05.4 Odra z powikłaniami jelitowymi
  • B05.8 Odra z innymi powikłaniami
  • B05.9 Odra bez powikłań

Źródła karty