Dossier · A00-B99
Odra.
Morbilli
B05
Rok 2025: 127 przypadków · źródło NIZP-PZH
Orientacja kliniczna
Odrę wywołuje wirus z rodzaju Morbillivirus, dla którego jedynym naturalnym gospodarzem jest człowiek. Przenosi się drogą kropelkową i przez kontakt z wydzieliną z jamy nosowo-gardłowej, a chory zaraża od około pięciu dni przed wysypką do czterech dni po niej. Po 10–12 dniach pojawia się gorączka, zapalenie spojówek, katar i kaszel, a po kolejnych 2–4 dniach plamisto-grudkowa wysypka; około 30% zachorowań przebiega z powikłaniami.
- Odra — Szczepienia.info, NIZP-PZH · dostęp 2026-09-16
- Factsheet about measles — ECDC · dostęp 2026-09-16
- Odra — Główny Inspektorat Sanitarny · dostęp 2026-09-16
NIZP-PZH
9
Rok 2026
GUS BDL
120
Rok 2025
WHO GHO
120
Rok 2025
90 rekordów · NIZP-PZH, GUS BDL, WHO GHO
Odra · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH, GUS BDL, WHO GHO
Porównanie rok do roku
▼ 54.5%
2025: 1272024: 279NIZP-PZH
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie telefoniczne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- Każdorazowo telefonicznie, na numer alarmowy opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie telefoniczne potwierdza się zgłoszeniem w postaci papierowej albo elektronicznej nie później niż w ciągu 24 godzin od jego dokonania.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część I, poz. 10 — odra
Wykaz ustawy
- poz. 33 — odra
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
ODRAUE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występuje
- - gorączka
- ORAZ
- - wysypka plamisto-grudkowa,
- ORAZ co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - kaszel,
- - nieżyt śluzowy nosa,
- - zapalenie spojówek.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
- - izolacja wirusa odry z materiału klinicznego,
- - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa odry w materiale klinicznym,
- - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw wirusowi odry w surowicy krwi lub ślinie, charakterystycznych dla ostrej
- infekcji (IgM),
- - wykrycie w materiale klinicznym antygenu wirusa odry metodą immunofluorescencji bezpośredniej (DFA) z użyciem swoistych
- przeciwciał monoklonalnych odry.
- W interpretacji wyników testów laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienie przeciw odrze. Jeżeli dana osoba
- została zaszczepiona niedawno, należy zbadać, czy doszło do zakażenia dzikim wirusem.
Kryteria epidemiologiczne
- Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba, która w ostatnim czasie nie była szczepiona przeciw odrze oraz spełnia kryteria kliniczne i laboratoryjne.
- W razie niedawnego szczepienia: każda osoba, u której wykryto dziki szczep wirusa odry.
- 1) W ramach programu eliminacji odry w Regionie Europejskim WHO, w którym uczestniczy Polska, badania laboratoryjne muszą zostać przeprowadzone (lub potwierdzone) w laboratorium akredytowanym przez WHO, tj. w Zakładzie Wirusologii NIZP-PZH. (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 47
Kodowanie ICD-10
- B05 Odra
Obejmuje
- odra
Nie obejmuje
- podostre stwardniające zapalenie mózgu (A81.1)
Podkody
- B05.0 Odra powikłana przez zapalenie mózgu (G05.1*)
- B05.1 Odra powikłana przez zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (G02.0*)
- B05.2 Odra powikłana przez zapalenie płuc (J17.1*)
- B05.3 Odra powikłana przez zapalenie ucha środkowego (H67.1*)
- B05.4 Odra z powikłaniami jelitowymi
- B05.8 Odra z innymi powikłaniami
- B05.9 Odra bez powikłań
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 105 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 47 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15