Dossier · A00-B99
Malaria (zimica).
Malaria (B50-B54)
B50
Rok 2025: 55 przypadków · źródło NIZP-PZH
Czym jest malaria?
Malaria to choroba pierwotniakowa wywoływana przez Plasmodium spp. i przenoszona przez ukłucia samic komara Anopheles. Pięć gatunków zarażających ludzi: P. falciparum (najgroźniejszy), P. vivax, P. malariae, P. ovale i P. knowlesi. WHO szacuje ponad 600 000 zgonów rocznie, głównie dzieci do 5. roku życia w Afryce Subsaharyjskiej. W Polsce wyłącznie przypadki importowane (ok. 30–50 rocznie).
Przyczyny
Plasmodium falciparum, P. vivax, P. malariae, P. ovale i P. knowlesi — pierwotniaki przenoszone przez ukłucia samic komara Anopheles. Sporozoit wstrzyknięty podczas ukłucia trafia do hepatocytów (faza wątrobowa), a następnie zarażone erytrocyty ulegają cyklicznej schizogonii — rozpadowi uwalniającemu merozoity i wywołującemu napady gorączki. P. falciparum powoduje sekwestrację erytrocytów w mikronaczyniach narządów wewnętrznych, co jest podstawą jego śmiertelności.
Objawy
Napady gorączki z dreszczami, poceniem i bólem głowy — typowo co 48 lub 72 godziny (w zależności od gatunku). Anemia hemolityczna, powiększenie śledziony, osłabienie, bóle mięśniowo-stawowe, nudności. Ciężka malaria (P. falciparum): śpiączka, drgawki, ostra niewydolność nerek, hipoglikemia, obrzęk płuc — stan zagrożenia życia.
Leczenie
Malaria nieskomplikowana falciparum: artemezynina w skojarzeniu (ACT) — np. artemeter/lumefantryna. Ciężka malaria: artezunat i.v. jako lek z wyboru (zastąpił chininę). Malaria vivax/ovale: chlorochina + primachina lub tafenochina (eliminacja hypnozoitów). Chemioprofilaktyka podróżnych: atowakwon/proguanil, meflochina lub doksycyklina.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
55
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Malaria (zimica) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 27.9%
2025: 552024: 43NIZP-PZH
Grupy ryzyka
- ·Podróżujący do krajów endemicznych bez chemioprofilaktyki
- ·Uchodźcy i migranci z krajów endemicznych
- ·Niemowlęta i dzieci do 5. r.ż. w Afryce Subsaharyjskiej
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Szczepionka RTS,S/AS01 (Mosquirix) i R21/Matrix-M zatwierdzone przez WHO dla dzieci w Afryce; chemioprofilaktyka obowiązkowa dla podróżnych