Dossier · A00-B99
Borelioza z Lyme.
Borreliosis Lyme (A69.2)
A69
Orientacja kliniczna
Boreliozę z Lyme wywołują krętki z kompleksu Borrelia burgdorferi sensu lato; w Polsce dominują zakażenia B. afzelii i B. garinii. Przenoszą je kleszcze z rodzaju Ixodes, a ryzyko przeniesienia rośnie wraz z czasem żerowania kleszcza. U około 80–90% chorych występuje rumień wędrujący, który pojawia się 3–30 dni po ukłuciu i powiększa się; postacie późne obejmują neuroboreliozę, zapalenie stawów i przewlekłe zanikowe zapalenie skóry kończyn.
- Borelioza z Lyme — NIZP-PZH, Profilaktyka chorób odkleszczowych · dostęp 2026-09-15
- Borreliosis (Lyme disease) — Factsheet, ECDC · dostęp 2026-09-15
GUS BDL
48 742
Rok 2025
7 rekordów · GUS BDL
Borelioza z Lyme · Liczba przypadków
Źródła: GUS BDL
Porównanie rok do roku
▲ 63.2%
2025: 48 7422024: 29 860GUS BDL
Zaszczepialność
—
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 3 — borelioza z LymePozycja nazywa boreliozę, czyli podpodział A69.2. Karta stoi na kodzie nadrzędnym A69, który obejmuje także zakażenia Vincenta (A69.0, A69.1) i pozostałe krętkowice — obowiązek zgłoszenia ich nie dotyczy.
Wykaz ustawy
- poz. 5 — borelioza z LymePozycja nazywa boreliozę, czyli podpodział A69.2. Karta stoi na kodzie nadrzędnym A69, który obejmuje także zakażenia Vincenta (A69.0, A69.1) i pozostałe krętkowice — te wykazowi nie podlegają.
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
BORELIOZA Z LYME - NEUROBORELIOZAUE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występują objawy lub choroby neurologiczne niezwiązane z innymi oczywistymi przyczynami, najczęściej takie jak: 2)
- - limfocytarne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
- - zapalenie mózgu i rdzenia,
- - zapalenie nerwów czaszkowych,
- - ostre bóle korzonkowe,
- - zapalenie wielonerwowe i wielokorzeniowe,
- - zapalenie splotów nerwowych,
- - niedowłady.
Kryteria laboratoryjne
- Pleocytoza w płynie mózgowo-rdzeniowym ORAZ co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - potwierdzenie wewnątrzoponowej syntezy przeciwciał przeciw krętkowi Borrelia burgdorferi, 3)
- - izolacja Borrelia burgdorferi sensu lato,
- - wykrycie kwasów nukleinowych w płynie mózgowo-rdzeniowym.
- LUB
- Wykrycie przeciwciał IgG przeciw krętkowi Borrelia burgdorferi w próbkach krwi – wyłącznie w przypadku dzieci w wieku poniżej
- 18 lat z porażeniem nerwu twarzowego lub zapaleniem innego nerwu czaszkowego oraz niedawnym (<2 miesięcy) rumieniem
- wędrującym w wywiadzie.
- Pleocytoza w płynie mózgowo-rdzeniowym ORAZ Stwierdzenie przeciwciał w płynie mózgowo-rdzeniowym.
- LUB
- Stwierdzenie syntezy swoistych przeciwciał w płynie mózgowo-rdzeniowym. 3)
Kryteria epidemiologiczne
- Nie dotyczy.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku potwierdzonego.
- 1) Definicja wprowadzona w 2019 r. w związku z decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej z 2018 r. (2018/945/EU). (przyp. red. pol.)
- 2) Objawy neurologiczne zgodne z wytycznymi Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Neurologicznych (EFNS) dotyczącymi diagnostyki neuroboreliozy w Europie (European Journal of Neurology 17, 8–16: 1468-1331.2009).
- 3) Najczęściej stosowany indeks przeciwciał płyn/surowica ≥1,5 (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 5
BORELIOZA Z LYME – INNE POSTACIPL
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:
- Rumień wędrujący
- Stwierdzony przez lekarza, nie wcześniej niż 2 lata przed datą zgłoszenia przypadku do nadzoru.
- Borelioza układu kostno-stawowego
- Nawracające epizody zapalenia dużych stawów z obrzękiem, rzadko przechodzące w przewlekłe zapalenie stawów.
- Borelioza układu krążenia
- Blok przedsionkowo-komorowy od I do III stopnia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia serca, zapalenie osierdzia.
- Objawy oczne
- Zapalenie spojówek, zapalenie błony naczyniowej, wewnątrzgałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie twardówki,
- zapalenie rogówki.
- Lymphocytoma
- Zanikowe zapalenie skóry
Kryteria laboratoryjne
- RUMIEŃ WĘDRUJĄCY
- Nie dotyczy.
- BORELIOZA UKŁADU KOSTNO-STAWOWEGO LUB ZANIKOWE ZAPALENIE SKÓRY
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - wysokie miano swoistych przeciwciał IgG – wykrycie przeciwciał metodami immunoenzymatycznymi wymaga potwierdzenia
- metodą Western-blot,
- - izolacja krętków Borrelia burgdorferi s.l. z materiału klinicznego,
- - wykrycie kwasu nukleinowego krętków Borrelia burgdorferi w materiale klinicznym,
- Wysokie miano swoistych przeciwciał IgG – wykrycie przeciwciał metodami immunoenzymatycznymi bez potwierdzenia metodą
- Western-blot.
- BORELIOZA UKŁADU KRĄŻENIA, LYMPHOCYTOMA LUB OBJAWY OCZNE
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - znamienny wzrost swoistych przeciwciał IgM lub IgG – wykrycie przeciwciał metodami immunoenzymatycznymi wymaga
- potwierdzenia metodą Western-blot,
- - izolacja krętków Borrelia burgdorferi s.l. z materiału klinicznego,
- - wykrycie kwasu nukleinowego krętków Borrelia burgdorferi w materiale klinicznym,
- Znamienny wzrost swoistych przeciwciał IgM lub IgG – wykrycie przeciwciał metodami immunoenzymatycznymi bez
- potwierdzenia metodą Western-blot:
Kryteria epidemiologiczne
- Nie dotyczy.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku prawdopodobnego, ORAZ wykluczenie innych przyczyn.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba, u której lekarz stwierdził rumień wędrujący.
- LUB
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku potwierdzonego.
- 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. w związku z decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej z 2018 r. wprowadzającą definicję neuroboreliozy (2018/945/EU).
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 6
Kodowanie ICD-10
- A69 Zakażenia wywołane przez inne krętki
Podkody
- A69.0 Martwiczo-wrzodziejące zapalenie jamy ustnej
- A69.1 Inne zakażenia Vincenta
- A69.2 Choroba z Lyme
- A69.8 Inne określone zakażenia wywołane przez krętki
- A69.9 Zakażenie wywołane przez krętki, nieokreślone
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 97 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 5, s. 6 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15