Dossier · A00-B99

Borelioza z Lyme.

Borreliosis Lyme (A69.2)

A69

Orientacja kliniczna

Boreliozę z Lyme wywołują krętki z kompleksu Borrelia burgdorferi sensu lato; w Polsce dominują zakażenia B. afzelii i B. garinii. Przenoszą je kleszcze z rodzaju Ixodes, a ryzyko przeniesienia rośnie wraz z czasem żerowania kleszcza. U około 80–90% chorych występuje rumień wędrujący, który pojawia się 3–30 dni po ukłuciu i powiększa się; postacie późne obejmują neuroboreliozę, zapalenie stawów i przewlekłe zanikowe zapalenie skóry kończyn.

Wskaźnik:

GUS BDL

48 742

Rok 2025

7 rekordów · GUS BDL

Borelioza z Lyme · Liczba przypadków

Źródła: GUS BDL

Porównanie rok do roku

▲ 63.2%

2025: 48 7422024: 29 860GUS BDL

Zaszczepialność

—

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 3 — borelioza z LymePozycja nazywa boreliozę, czyli podpodział A69.2. Karta stoi na kodzie nadrzędnym A69, który obejmuje także zakażenia Vincenta (A69.0, A69.1) i pozostałe krętkowice — obowiązek zgłoszenia ich nie dotyczy.

Wykaz ustawy

  • poz. 5 — borelioza z LymePozycja nazywa boreliozę, czyli podpodział A69.2. Karta stoi na kodzie nadrzędnym A69, który obejmuje także zakażenia Vincenta (A69.0, A69.1) i pozostałe krętkowice — te wykazowi nie podlegają.

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

BORELIOZA Z LYME - NEUROBORELIOZAUE

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, u której występują objawy lub choroby neurologiczne niezwiązane z innymi oczywistymi przyczynami, najczęściej takie jak: 2)
  • - limfocytarne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • - zapalenie mózgu i rdzenia,
  • - zapalenie nerwów czaszkowych,
  • - ostre bóle korzonkowe,
  • - zapalenie wielonerwowe i wielokorzeniowe,
  • - zapalenie splotów nerwowych,
  • - niedowłady.

Kryteria laboratoryjne

  • Pleocytoza w płynie mózgowo-rdzeniowym ORAZ co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - potwierdzenie wewnątrzoponowej syntezy przeciwciał przeciw krętkowi Borrelia burgdorferi, 3)
  • - izolacja Borrelia burgdorferi sensu lato,
  • - wykrycie kwasów nukleinowych w płynie mózgowo-rdzeniowym.
  • LUB
  • Wykrycie przeciwciał IgG przeciw krętkowi Borrelia burgdorferi w próbkach krwi – wyłącznie w przypadku dzieci w wieku poniżej
  • 18 lat z porażeniem nerwu twarzowego lub zapaleniem innego nerwu czaszkowego oraz niedawnym (<2 miesięcy) rumieniem
  • wędrującym w wywiadzie.
  • Pleocytoza w płynie mózgowo-rdzeniowym ORAZ Stwierdzenie przeciwciał w płynie mózgowo-rdzeniowym.
  • LUB
  • Stwierdzenie syntezy swoistych przeciwciał w płynie mózgowo-rdzeniowym. 3)

Kryteria epidemiologiczne

  • Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku potwierdzonego.
  • 1) Definicja wprowadzona w 2019 r. w związku z decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej z 2018 r. (2018/945/EU). (przyp. red. pol.)
  • 2) Objawy neurologiczne zgodne z wytycznymi Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Neurologicznych (EFNS) dotyczącymi diagnostyki neuroboreliozy w Europie (European Journal of Neurology 17, 8–16: 1468-1331.2009).
  • 3) Najczęściej stosowany indeks przeciwciał płyn/surowica ≥1,5 (przyp. red. pol.)

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 5

BORELIOZA Z LYME – INNE POSTACIPL

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:
  •  Rumień wędrujący
  • Stwierdzony przez lekarza, nie wcześniej niż 2 lata przed datą zgłoszenia przypadku do nadzoru.
  •  Borelioza układu kostno-stawowego
  • Nawracające epizody zapalenia dużych stawów z obrzękiem, rzadko przechodzące w przewlekłe zapalenie stawów.
  •  Borelioza układu krążenia
  • Blok przedsionkowo-komorowy od I do III stopnia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia serca, zapalenie osierdzia.
  •  Objawy oczne
  • Zapalenie spojówek, zapalenie błony naczyniowej, wewnątrzgałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie twardówki,
  • zapalenie rogówki.
  •  Lymphocytoma
  •  Zanikowe zapalenie skóry

Kryteria laboratoryjne

  • RUMIEŃ WĘDRUJĄCY
  • Nie dotyczy.
  • BORELIOZA UKŁADU KOSTNO-STAWOWEGO LUB ZANIKOWE ZAPALENIE SKÓRY
  • Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - wysokie miano swoistych przeciwciał IgG – wykrycie przeciwciał metodami immunoenzymatycznymi wymaga potwierdzenia
  • metodą Western-blot,
  • - izolacja krętków Borrelia burgdorferi s.l. z materiału klinicznego,
  • - wykrycie kwasu nukleinowego krętków Borrelia burgdorferi w materiale klinicznym,
  • Wysokie miano swoistych przeciwciał IgG – wykrycie przeciwciał metodami immunoenzymatycznymi bez potwierdzenia metodą
  • Western-blot.
  • BORELIOZA UKŁADU KRĄŻENIA, LYMPHOCYTOMA LUB OBJAWY OCZNE
  • Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - znamienny wzrost swoistych przeciwciał IgM lub IgG – wykrycie przeciwciał metodami immunoenzymatycznymi wymaga
  • potwierdzenia metodą Western-blot,
  • - izolacja krętków Borrelia burgdorferi s.l. z materiału klinicznego,
  • - wykrycie kwasu nukleinowego krętków Borrelia burgdorferi w materiale klinicznym,
  • Znamienny wzrost swoistych przeciwciał IgM lub IgG – wykrycie przeciwciał metodami immunoenzymatycznymi bez
  • potwierdzenia metodą Western-blot:

Kryteria epidemiologiczne

  • Nie dotyczy.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku prawdopodobnego, ORAZ wykluczenie innych przyczyn.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba, u której lekarz stwierdził rumień wędrujący.
  • LUB
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku potwierdzonego.
  • 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. w związku z decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej z 2018 r. wprowadzającą definicję neuroboreliozy (2018/945/EU).

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 6

Kodowanie ICD-10

  • A69 Zakażenia wywołane przez inne krętki

Źródła karty