EpiData.pl

Dossier · A00-B99

Listerioza.

Listeriosis (A32)

A32

Rok 2025: 304 przypadków · źródło NIZP-PZH

Orientacja kliniczna

Listeriozę wywołuje pałeczka Listeria monocytogenes, szeroko rozpowszechniona w glebie, wodzie i roślinności, która — jak zaznacza WHO — przeżywa i namnaża się w temperaturze panującej w lodówkach. Główną drogą zakażenia jest spożycie żywności skażonej dużą liczbą tych bakterii — wędlin, pasztetów, serów miękkich, mleka niepasteryzowanego i łososia wędzonego; zakażenie przenosi się też z ciężarnej na płód. U osób zdrowych przebiega zwykle bezobjawowo albo jako łagodne zapalenie żołądkowo-jelitowe; u ciężarnych, noworodków, osób starszych i z obniżoną odpornością przechodzi w postać inwazyjną z posocznicą i zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.

Wskaźnik:

NIZP-PZH

304

Rok 2025

3 rekordów · NIZP-PZH

Listerioza · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH

Porównanie rok do roku

▲ 26.1%

2025: 3042024: 241NIZP-PZH

Zaszczepialność

—

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 23 — listerioza

Wykaz ustawy

  • poz. 30 — listerioza

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

LISTERIOZAUE/PL

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, która spełnia co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:
  • - gorączka,
  • - zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie opon i mózgu lub zapalenie mózgu,
  • - objawy grypopodobne,
  • - posocznica,
  • - zakażenia miejscowe, takie jak zapalenie stawu, zapalenie wsierdzia, wewnątrzgałkowe zapalenie oka oraz ropnie.
  •  Listerioza u kobiet w ciąży
  • Związane z ciążą skutki zakażenia listerią, takie jak:
  • - poronienie (przed upływem 20 tygodnia ciąży),
  • - urodzenie martwe (śmierć płodu po 20 tygodniach ciąży),
  • - przedwczesny poród (przed upływem 37 tygodnia ciąży).
  • LUB
  • U noworodka, co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów listeriozy noworodków w pierwszym miesiącu życia: 2)
  • - zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie opon i mózgu,
  • - posocznica,
  • - duszność,
  • - ziarniniakowatość (granulomatosis infantiseptica),
  • - zmiany skórne, błon śluzowych lub spojówek.

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
  • - izolacja Listeria monocytogenes lub wykrycie kwasu nukleinowego Listeria monocytogenes w miejscu, które w warunkach
  • prawidłowych jest jałowe,
  • - w przypadku związanym z ciążą: izolacja Listeria monocytogenes lub wykrycie kwasu nukleinowego Listeria monocytogenes w
  • miejscu, które w warunkach prawidłowych nie jest jałowe (na przykład tkanki łożyskowe, płyn owodniowy, smółka, wymaz z
  • pochwy) lub z płodu, dziecka martwo urodzonego, noworodka lub matki.

Kryteria epidemiologiczne

  • Co najmniej jedno z następujących czterech powiązań epidemiologicznych:
  • - narażenie przez to samo źródło,
  • - przeniesienie z człowieka na człowieka (zakażenie wertykalne),
  • - narażenie przez skażoną żywność,
  • - przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba spełniająca kryteria laboratoryjne,
  • LUB
  • każdy przypadek związany z ciążą spełniający kryteria laboratoryjne (należy wykazać matkę i noworodka). 2)
  • 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. na podstawie definicji wprowadzonej decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej w 2018 r. (2018/945/EU). W definicji przyjętej w Polsce zmieniono sposób opisania listeriozy u kobiet w ciąży oraz uwzględniono odrębne zgłaszanie listeriozy noworodków. (przyp. red. pol.)
  • 2) W sprawozdaniu MZ-56 listerioza noworodków wykazywana jest w odrębnej pozycji. (przyp. red. pol.)

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 44

Kodowanie ICD-10

  • A32 Choroba zakaźna wywołana przez Listeria monocytogenes [listerioza]

Obejmuje

  • zakażenie pokarmowe wywołane przez Listeria monocytogenes

Nie obejmuje

  • listerioza noworodkowa (rozsiana) (P37.2)

Podkody

Źródła karty