EpiData.pl

Dossier · A00-B99

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM).

Encephalitis virosa ixodica (A84)

A84

Rok 2025: 935 przypadków · źródło NIZP-PZH

Orientacja kliniczna

Kleszczowe zapalenie mózgu wywołuje wirus KZM z rodzaju Flavivirus, występujący w trzech podtypach: europejskim, dalekowschodnim i syberyjskim. Do zakażenia dochodzi przez ukłucie zakażonego kleszcza, drugą drogą jest niepasteryzowane mleko zakażonego zwierzęcia; bezpośrednie przeniesienie z człowieka na człowieka jest możliwe tylko z zakażonej matki karmiącej piersią. Około dwóch trzecich zakażeń przebiega bezobjawowo, a zakażenie objawowe bywa dwufazowe: po fazie gorączkowej następuje przerwa, a po niej zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu lub rdzenia kręgowego.

Wskaźnik:

NIZP-PZH

935

Rok 2025

3 rekordów · NIZP-PZH

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH

Porównanie rok do roku

▲ 17.9%

2025: 9352024: 793NIZP-PZH

Zaszczepialność

Szczepionka dostępna

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 46 — zapalenia opon mózgowo rdzeniowych lub mózgu o etiologii infekcyjnej lub nieustalonejPozycja jest klasą: obejmuje wirusowe zapalenia mózgu i opon bez własnej pozycji — komarowe A83, kleszczowe A84, inne A85 oraz grupę A86–A87. Zapalenia bakteryjne i nieustalone (G00–G03) też, ale są poza rozdziałem chorób zakaźnych. Poliomyelitis, wścieklizna, choroba meningokokowa i encefalopatie gąbczaste mają pozycje osobne. Katalog wydaje A87 dwa razy — raz w grupie A86–A87, raz osobno — więc obie karty niosą tę samą pozycję.

Wykaz ustawy

  • poz. 55a — zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu o etiologii infekcyjnej lub nieustalonejZapalenia opon i mózgu o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej — klasa obejmuje wirusowe zapalenia mózgu bez własnej pozycji (A83, A84, A85) i grupę A86–A87, a także etiologię bakteryjną G00–G03, poza rozdziałem chorób zakaźnych. Katalog wydaje A87 dwa razy — raz w grupie A86–A87, raz osobno — więc obie karty niosą tę samą pozycję.

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

KLESZCZOWE ZAPALENIE MÓZGUUE

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, u której występują objawy zapalenia ośrodkowego układu nerwowego (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie
  • opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, zapalenie mózgu i rdzenia, zapalenie mózgu i korzeni nerwowych /encephaloradiculitis/ ).

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących pięciu kryteriów:
  • - wykazanie obecności przeciwciał IgM oraz IgG swoistych dla kleszczowego zapalenia mózgu we krwi,
  • - wykazanie obecności przeciwciał IgM swoistych dla kleszczowego zapalenia mózgu w płynie mózgowo-rdzeniowym,
  • - stwierdzenie serokonwersji lub czterokrotnego wzrostu miana przeciwciał swoistych dla kleszczowego zapalenia mózgu w badaniu
  • dwóch próbek surowicy,
  • - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu w materiale klinicznym,
  • - izolacja wirusa kleszczowego zapalenia mózgu z materiału klinicznego.
  • Wykrycie przeciwciał IgM swoistych dla kleszczowego zapalenia mózgu w pojedynczej próbce surowicy.

Kryteria epidemiologiczne

  • Narażenie przez to samo źródło (niepasteryzowane produkty mleczne).

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Nie dotyczy.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba, która spełnia kryteria kliniczne ORAZ co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
  • - kryterium epidemiologiczne,
  • - kryterium laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne przypadku potwierdzonego.
  • 1) W interpretacji wyników serologicznych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienia i wcześniejsze narażenie na zakażenia innymi flawiwirusami. W takich sytuacjach, potwierdzenie przypadku powinno się odbywać testem neutralizacji lub inną równoważną metodą.

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 38

Kodowanie ICD-10

  • A84 Wirusowe zapalenie mózgu wywołane przez wirusy przenoszone przez kleszcze

Obejmuje

  • wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu przenoszone przez kleszcze

Podkody

Źródła karty