Dossier · A00-B99
Kryptosporydioza.
Cryptosporidiosis (A07.2)
A07.2
Rok 2025: 249 przypadków · źródło NIZP-PZH
Czym jest kryptosporydioza?
Kryptosporydioza to zakażenie jelit wywołane przez pierwotniaka Cryptosporidium spp. (głównie C. hominis i C. parvum) — ważna przyczyna wodnistej biegunki w krajach rozwiniętych i rozwijających się. Oocysty Cryptosporidium są wyjątkowo odporne na chlorowanie wody (oporne na standardowe dawki chloru stosowane w wodociągach) — stąd częste epidemie związane z wodą basenową i wodociągową. W Polsce rejestruje się kilkaset przypadków rocznie. U osób immunosupresowanych (szczególnie z AIDS, CD4 <100) może prowadzić do przewlekłej, wyniszczającej choroby.
Przyczyny
Zakażenie przez połknięcie oocyst ze skażoną wodą (baseny, parki wodne, woda pitna) lub żywnością. Oocysty są oporne na chlor, ale wrażliwe na UV i filtrację 1 µm. Rezerwuar: człowiek (C. hominis) i zwierzęta hodowlane — bydło (C. parvum). Możliwa droga bezpośrednia (żłobki, domy opieki, kontakt ze zwierzętami).
Objawy
U immunokompetentnych: wodnista, obfita biegunka, skurczowe bóle brzucha, nudności, gorączka — trwająca 7–14 dni i ustępująca samoistnie. U zakażonych HIV (CD4 <100): przewlekła, wyniszczająca biegunka (objętość do 17 l/dobę), zaburzenia wchłaniania, cholangiopatia kryptosporydalna, utrata masy ciała — zagrożenie życia. U dzieci poniżej 5. roku życia: ciężkie odwodnienie z ryzykiem zgonu.
Leczenie
Immunokompetentni: nawadnianie, leczenie objawowe — choroba ustępuje samoistnie. Nitazoksanid skraca czas trwania o 1–2 dni (umiarkowana skuteczność). HIV/AIDS: nitazoksanid + ART (odbudowa odporności jest kluczowa — przy CD4 >100 kryptosporydioza ustępuje). Nie ma wysoce skutecznego swoistego leku dla immunosupresowanych. Obowiązek zgłoszenia w Polsce.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
249
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Kryptosporydioza · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 164.9%
2025: 2492024: 94NIZP-PZH
Grupy ryzyka
- ·Dzieci poniżej 5. roku życia
- ·Osoby zakażone HIV (CD4 <100)
- ·Pływacy i użytkownicy baseny
- ·Osoby pracujące ze zwierzętami hodowlanymi
Zaszczepialność
—