Dossier · A00-B99

Kiła wrodzona.

Syphilis congenita (A50)

A50

Rok 2025: 15 przypadków · źródło NIZP-PZH

Orientacja kliniczna

Kiła wrodzona to zakażenie bakterią Treponema pallidum przeniesione od zakażonej ciężarnej na płód — głównie przez łożysko, rzadziej przez kontakt ze zmianami zakaźnymi podczas porodu. Ryzyko jest największe przy nieleczonej kile wczesnej u matki: według ECDC zakażenie płodu dotyczy wtedy około 70–100% ciąż. Około 70% przypadków postaci wczesnej przebiega bezobjawowo, a obraz postaci późnej, ujawniającej się po 2. roku życia, obejmuje triadę: śródmiąższowe zapalenie rogówki, odbiorczy niedosłuch i zęby Hutchinsona.

Wskaźnik:

NIZP-PZH

15

Rok 2025

3 rekordów · NIZP-PZH

Kiła wrodzona · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH

Porównanie rok do roku

▲ 15.4%

2025: 152024: 13NIZP-PZH

Zaszczepialność

—

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-3 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zachorowania na chorobę przenoszoną drogą płciową (załącznik nr 4 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 18 — kiłaRozporządzenie nie dzieli kiły — ICD-10 dzieli ją wg okresu i na postać wrodzoną.

Wykaz ustawy

  • poz. 25 — kiłaUstawa nie dzieli kiły — ICD-10 dzieli ją wg okresu i na postać wrodzoną.

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

KIŁA WRODZONAUE/PL

Kryteria kliniczne

  • Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat.1), które spełnia co najmniej jedno z następujących dziesięciu kryteriów:
  • - hepatosplenomegalia,
  • - zmiany śluzówkowo-skórne,
  • - kłykciny płaskie,
  • - przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa,
  • - żółtaczka,
  • - porażenie rzekome (związane z zapaleniem okostnej oraz z zapaleniem kości i chrząstki),
  • - zajęcie centralnego układu nerwowego,
  • - niedokrwistość,
  • - zespół nerczycowy,
  • - niedożywienie.

Kryteria laboratoryjne

  • Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - wykrycie Treponema pallidum w materiale z pępowiny, łożyska, wydzieliny z nosa lub zmiany skórnej metodą badania
  • mikroskopowego w ciemnym polu widzenia,
  • - wykazanie obecności Treponema pallidum w materiale z pępowiny, łożyska, wydzieliny z nosa lub zmiany skórnej metodą
  • immunofluorescencji bezpośredniej Treponema pallidum (DFA-TP),
  • - wykazanie obecności przeciwciał IgM (FTA-abs, EIA) przeciw Treponema pallidum ORAZ dodatni wynik testu niekrętkowego
  • (VDRL, RPR) w surowicy krwi dziecka.
  • Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
  • - dodatni odczyn VDRL w płynie mózgowo-rdzeniowym,
  • - dodatni wynik serologicznego testu krętkowęgo i niekrętkowego w surowicy matki,
  • - miano przeciwciał przeciwkrętkowych u dziecka w wieku poniżej 2 lat.1) jest cztery (lub więcej) razy większe niż miano
  • przeciwciał w surowicy matki.

Kryteria epidemiologiczne

  • Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat 1) z powiązaniem epidemiologicznym polegającym na przeniesieniu z człowieka na człowieka
  • (zakażenie wertykalne).

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy 2)
  • Każda dziecko w wieku poniżej 2 lat 1), u którego lekarz rozpoznał kiłę wrodzoną lub kiłę noworodków.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat 1), które spełnia kryteria kliniczne i co najmniej jedno z dwóch następujących kryteriów:
  • - powiązanie epidemiologiczne,
  • - spełnione kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat 1), które spełnia kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.
  • 1) Granice wieku dzieci przyjęte w definicji uzgodniono z ECDC. (przyp. red. pol.)
  • 2) W definicji przyjętej w Polsce przejściowo (do 2020 r.) dopuszczono stosowanie kategorii „przypadek możliwy”. (przyp. red. pol.)

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 37

Kodowanie ICD-10

  • A50 Kiła wrodzona

Źródła karty