Dossier · A00-B99
Kiła wrodzona.
Syphilis congenita (A50)
A50
Rok 2025: 15 przypadków · źródło NIZP-PZH
Orientacja kliniczna
Kiła wrodzona to zakażenie bakterią Treponema pallidum przeniesione od zakażonej ciężarnej na płód — głównie przez łożysko, rzadziej przez kontakt ze zmianami zakaźnymi podczas porodu. Ryzyko jest największe przy nieleczonej kile wczesnej u matki: według ECDC zakażenie płodu dotyczy wtedy około 70–100% ciąż. Około 70% przypadków postaci wczesnej przebiega bezobjawowo, a obraz postaci późnej, ujawniającej się po 2. roku życia, obejmuje triadę: śródmiąższowe zapalenie rogówki, odbiorczy niedosłuch i zęby Hutchinsona.
- Congenital syphilis — Annual Epidemiological Report for 2024, ECDC · dostęp 2026-09-20
- Congenital Syphilis — An Illustrative Review, Children (Basel) 2023 · dostęp 2026-09-20
NIZP-PZH
15
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Kiła wrodzona · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 15.4%
2025: 152024: 13NIZP-PZH
Zaszczepialność
—
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-3 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zachorowania na chorobę przenoszoną drogą płciową (załącznik nr 4 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 18 — kiłaRozporządzenie nie dzieli kiły — ICD-10 dzieli ją wg okresu i na postać wrodzoną.
Wykaz ustawy
- poz. 25 — kiłaUstawa nie dzieli kiły — ICD-10 dzieli ją wg okresu i na postać wrodzoną.
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
KIŁA WRODZONAUE/PL
Kryteria kliniczne
- Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat.1), które spełnia co najmniej jedno z następujących dziesięciu kryteriów:
- - hepatosplenomegalia,
- - zmiany śluzówkowo-skórne,
- - kłykciny płaskie,
- - przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa,
- - żółtaczka,
- - porażenie rzekome (związane z zapaleniem okostnej oraz z zapaleniem kości i chrząstki),
- - zajęcie centralnego układu nerwowego,
- - niedokrwistość,
- - zespół nerczycowy,
- - niedożywienie.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - wykrycie Treponema pallidum w materiale z pępowiny, łożyska, wydzieliny z nosa lub zmiany skórnej metodą badania
- mikroskopowego w ciemnym polu widzenia,
- - wykazanie obecności Treponema pallidum w materiale z pępowiny, łożyska, wydzieliny z nosa lub zmiany skórnej metodą
- immunofluorescencji bezpośredniej Treponema pallidum (DFA-TP),
- - wykazanie obecności przeciwciał IgM (FTA-abs, EIA) przeciw Treponema pallidum ORAZ dodatni wynik testu niekrętkowego
- (VDRL, RPR) w surowicy krwi dziecka.
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - dodatni odczyn VDRL w płynie mózgowo-rdzeniowym,
- - dodatni wynik serologicznego testu krętkowęgo i niekrętkowego w surowicy matki,
- - miano przeciwciał przeciwkrętkowych u dziecka w wieku poniżej 2 lat.1) jest cztery (lub więcej) razy większe niż miano
- przeciwciał w surowicy matki.
Kryteria epidemiologiczne
- Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat 1) z powiązaniem epidemiologicznym polegającym na przeniesieniu z człowieka na człowieka
- (zakażenie wertykalne).
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy 2)
- Każda dziecko w wieku poniżej 2 lat 1), u którego lekarz rozpoznał kiłę wrodzoną lub kiłę noworodków.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat 1), które spełnia kryteria kliniczne i co najmniej jedno z dwóch następujących kryteriów:
- - powiązanie epidemiologiczne,
- - spełnione kryteria laboratoryjne przypadku prawdopodobnego.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każde dziecko w wieku poniżej 2 lat 1), które spełnia kryteria laboratoryjne przypadku potwierdzonego.
- 1) Granice wieku dzieci przyjęte w definicji uzgodniono z ECDC. (przyp. red. pol.)
- 2) W definicji przyjętej w Polsce przejściowo (do 2020 r.) dopuszczono stosowanie kategorii „przypadek możliwy”. (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 37
Kodowanie ICD-10
- A50 Kiła wrodzona
Podkody
- A50.0 Kiła wrodzona wczesna objawowa
- A50.1 Kiła wrodzona wczesna utajona
- A50.2 Kiła wrodzona wczesna, nieokreślona
- A50.3 Kiłowe wrodzone późne patologie gałki ocznej
- A50.4 Kiła wrodzona późna układu nerwowego [kiła układu nerwowego wieku młodzieńczego]
- A50.5 Inne postacie kiły wrodzonej późnej objawowej
- A50.6 Kiła wrodzona późna utajona
- A50.7 Kiła wrodzona późna, nieokreślona
- A50.9 Kiła wrodzona, nieokreślona
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 91 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 37 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15