Dossier · A00-B99
Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS).
Febris haemorrhagica cum nephropatia (A98.5)
A98.5
Rok 2025: 19 przypadków · źródło NIZP-PZH
Czym jest HFRS?
Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (haemorrhagic fever with renal syndrome, HFRS) to choroba wywoływana przez hantawirusy Starego Świata przenoszone przez gryzonie. W Polsce i Europie dominuje wirus Puumala (rezerwuar: nornikiem rdzawym), wywołujący łagodniejszą postać — nephropathia epidemica (NE). Cięższe postacie wywołują wirusy Hantaan (Azja), Seoul (globalny) i Dobrava (Bałkany, Polska). Zakażenie następuje przez wdychanie aerozolu z suszonej kałomoczu gryzoni, rzadziej przez kontakt bezpośredni. W Polsce HFRS jest endemiczne — przypadki nephropatii epidemicznej notuje się rocznie, ze szczytem co kilka lat (lata urodzaju buków — wzrost populacji nornika).
Przyczyny
Hantawirusy Starego Świata (rodzina Hantaviridae): Puumala (rezerwuar — nornik rdzawy Myodes glareolus, endemiczny w Polsce i Europie), Hantaan (nornik Apodemus agrarius, Azja), Seoul (szczur Rattus rattus/norvegicus, globalny), Dobrava (mysz polna Apodemus flavicollis, Bałkany i Polska). Zakażenie przez wdychanie aerozolu wysuszonego moczu, odchodów lub śliny gryzoni (podczas sprzątania, wietrzenia pomieszczeń z gryzoniami, prac leśnych), rzadziej przez ugryzienie. Hantawirusy nie przenoszą się między ludźmi. Wirus atakuje śródbłonek naczyniowy — stąd charakterystyczna triada: gorączka, krwawienia i ostra niewydolność nerek.
Objawy
Pięciofazowy przebieg: (1) gorączkowa — nagła gorączka, bóle głowy, mięśni, pleców przez 3–7 dni; (2) hipotensyjna — spadek ciśnienia, ryzyko wstrząsu; (3) skąpomocz — ostra niewydolność nerek, zatrzymanie moczu, nadciśnienie; (4) wielomocz — masywna diureza do kilku litrów/dobę; (5) rekonwalescencja przez tygodnie–miesiące. Objawy krwotoczne (wybroczyny, krwawienia) wyraźniejsze w ciężkich postaciach (Hantaan, Dobrava). Śmiertelność: NE <1%, Hantaan 5–15%.
Leczenie
Leczenie objawowe i podtrzymujące: ścisła kontrola bilansu płynów, leczenie ostrej niewydolności nerek (ewentualnie dializa). Rybawiryna i.v. stosowana w ciężkich postaciach Hantaan — skraca czas trwania i redukuje powikłania; mniej skuteczna w NE. Szczepionka dostępna w Chinach i Korei (Hantavax, Hantapur); w Polsce niedostępna. Profilaktyka: wietrzenie pomieszczeń przed sprzątaniem, wilgotne czyszczenie (nie zamiatanie), rękawiczki i maska przy kontakcie z odchodami gryzoni.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
19
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 11.8%
2025: 192024: 17NIZP-PZH
Grupy ryzyka
- ·Osoby pracujące lub przebywające w lesie lub przy gryzoniach
- ·Rolnicy i leśnicy
- ·Osoby sprzątające budynki z gryzoniami
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Szczepionka dostępna w Chinach i Korei; w Polsce niedostępna powszechnie