Dossier · J00-J99
Grypa ptaków u ludzi (A/H5, A/H5N1).
Grippus avium (J09)
J09
Rok 2025: 0 przypadków · źródło NIZP-PZH
Czym jest grypa ptaków u ludzi?
Grypa ptaków (ptasia grypa) to choroba wywoływana przez wirusy grypy typu A przystosowane do ptaków — najgroźniejsze dla człowieka są wysoce zjadliwe podtypy A/H5N1 i A/H5. Zakażenia ludzi są rzadkie, ale historycznie obarczone wysoką śmiertelnością (globalnie ok. 50% potwierdzonych przypadków H5N1). Wirus nie przenosi się w sposób trwały z człowieka na człowieka, dlatego objęty jest ścisłym nadzorem jako potencjalne zagrożenie pandemiczne. W Polsce dotąd nie potwierdzono zachorowań u ludzi.
Przyczyny
Do zakażenia dochodzi przez bezpośredni kontakt z chorym lub padłym ptactwem (drób, dzikie ptaki wodne), ich odchodami lub skażonym środowiskiem — najbardziej narażeni są hodowcy drobiu, weterynarze i pracownicy ubojni. Wirus nie przenosi się przez prawidłowo ugotowane mięso drobiowe ani jaja. Niepokój epidemiologów budzi rozprzestrzenianie się H5N1 wśród ssaków (m.in. bydła mlecznego w USA od 2024 r.), co zwiększa ryzyko adaptacji wirusa do człowieka.
Objawy
Obraz kliniczny jest zróżnicowany — od łagodnego zapalenia spojówek i objawów grypopodobnych (gorączka, kaszel, bóle mięśni) po ciężkie zapalenie płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) i niewydolność wielonarządową. Ciężki przebieg dotyczy zwłaszcza podtypu H5N1. Okres wylęgania wynosi zwykle 2–5 dni od kontaktu z zakażonym ptactwem.
Leczenie
Podstawą jest wczesne podanie inhibitorów neuraminidazy (oseltamiwir, zanamiwir) — najskuteczniejsze w pierwszych 48 godzinach — oraz intensywne leczenie objawowe w przypadku niewydolności oddechowej. Nie ma rutynowej szczepionki dla ludzi, choć opracowano szczepionki prototypowe na potrzeby gotowości pandemicznej. Kluczowe znaczenie ma profilaktyka: unikanie kontaktu z chorym ptactwem, środki ochrony osobistej dla osób narażonych zawodowo i zgłaszanie padnięć ptaków służbom weterynaryjnym.
Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.
NIZP-PZH
0
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Grypa ptaków u ludzi (A/H5, A/H5N1) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
—
Grupy ryzyka
- ·Hodowcy drobiu i pracownicy ferm
- ·Lekarze weterynarii
- ·Pracownicy ubojni i przetwórni drobiu
- ·Osoby mające kontakt z chorym lub padłym dzikim ptactwem
Zaszczepialność
—
Brak rutynowej szczepionki dla ludzi; istnieją szczepionki prototypowe na potrzeby gotowości pandemicznej.