Dossier · A00-B99

Dur plamisty (tyfus plamisty).

W planach

A75

Typhus fever

Czym jest dur plamisty (tyfus plamisty)?

Dur plamisty (A75) to zbiorcza nazwa grupy chorób zakaźnych wywołanych przez bakterie z rodzaju Rickettsia (obligatoryjne wewnątrzkomórkowe pasożyty), przenoszone przez ektoparazytów (wszy, pchły, roztocza). Wspólne cechy: nagła gorączka, intensywny ból głowy, bóle mięśni i charakterystyczna osutka skórna. Historycznie dur plamisty epidemiczny (wszawy) był jedną z największych zabójczych epidemii — podczas I Wojny Światowej i Holokaustu. Dziś endemiczny w Etiopii, Andach i krajach rozwijających się. W Polsce sporadyczne przypadki importowane.

Przyczyny

Różne gatunki Rickettsia: R. prowazekii (dur wszawy, A75.0), R. typhi (dur murinowy, A75.2), R. tsutsugamushi/Orientia tsutsugamushi (dur tsutsugamushi, A75.3). Każdy gatunek ma innego wektora (wesz, pchła, roztocz) i inny obszar endemiczny. Rickettsje wnikają do komórek śródbłonka naczyń krwionośnych, powodując zapalenie naczyń i ich uszkodzenie.

Objawy

Nagły silny ból głowy, gorączka 39–40°C, dreszcze, osutka skórna (plamisto-grudkowa, typowo pojawiająca się w dniu 4–7 od początku choroby, zaczynając od tułowia) — kluczowy objaw diagnostyczny. Bóle mięśni, przekrwienie spojówek. Ciężka postać: zapalenie płuc, encefalopatia, zapalenie nerek, DIC. Brak leczenia dur wszawy: śmiertelność 10–40%.

Informacje powyżej mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W przypadku objawów skonsultuj się z lekarzem.

Dane w trakcie pozyskiwania

Ta grupa chorób została zaplanowana do agregacji w EpiData.pl, ale dane nie zostały jeszcze zaimportowane do bazy. Pracujemy nad parserami i integracjami z polskimi źródłami instytucjonalnymi.

Wróć tutaj za jakiś czas — strona będzie automatycznie aktywowana, gdy dane pojawią się w bazie.

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 9 dur wysypkowy (w tym choroba Brill-Zinssera) i inne riketsjozy

Wykaz ustawy

  • poz. 12 dur wysypkowy (w tym choroba Brill-Zinssera) i inne riketsjozy

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Kodowanie ICD-10

  • A75 Dur wysypkowy

Nie obejmuje

  • riketsjoza wywołana przez Ehrlichia sennetsu (A79.8)

Źródła karty

Dur plamisty (tyfus plamisty) | EpiData.pl