Dossier · A00-B99

Choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD).

Morbus Creutzfeldt-Jakob (A81.0)

A81.0

Rok 2025: 41 przypadków · źródło NIZP-PZH

Wskaźnik:

NIZP-PZH

41

Rok 2025

3 rekordów · NIZP-PZH

Choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD) · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH

Porównanie rok do roku

▲ 36.7%

2025: 412024: 30NIZP-PZH

Zaszczepialność

—

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie pisemne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część II, poz. 6 — choroba Creutzfeldta-Jakoba i inne encefalopatie gąbczasteCJD (A81.0) oraz pozostałe encefalopatie gąbczaste z grupy A81.

Wykaz ustawy

  • poz. 9 — choroba Creutzfeldta-Jakoba i inne encefalopatie gąbczasteCJD (A81.0) oraz pozostałe encefalopatie gąbczaste z grupy A81.

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

CHOROBA CREUTZFELDTA-JAKOBA (CJD)PL

Kryteria kliniczne

  • A. postępująca demencja
  • B. ORAZ dwa z wymienionych poniżej zaburzeń neurologicznych:
  • • mioklonie
  • • zaburzenia móżdżkowe lub wzrokowe
  • • zespoły piramidowe lub pozapiramidowe
  • • mutyzm akinetyczny
  • C. ORAZ czas trwania choroby < 2 lata.

Kryteria laboratoryjne

  • • Dodatnie wyniki badań neuropatologicznych i/lub immunocytochemicznych i/lub w mikroskopie elektronowym.
  • Dla przypadku prawdopodobnego:
  • • Typowy zapis EEG.
  • • Obecność białka 14 - 3 -3 w płynie mózgowo-rdzeniowym.

Klasyfikacja przypadku

  • Możliwy: NIE DOTYCZY
  • Prawdopodobny: Obraz kliniczny zgodny z opisem ORAZ spełnione kryterium laboratoryjne dla przypadku prawdopodobnego.
  • Potwierdzony: Przypadek potwierdzony laboratoryjnie.
  • Uwaga: Obejmuje przypadki rodzinne i jatrogenne.
  • 1) Definicja bez zmian w stosunku do przyjętej w 2005 roku.

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 11

CHOROBA CREUTZFELDTA-JAKOBA - WARIANT (vCJD)UE

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, która spełnia co najmniej cztery z następujących pięciu kryteriów:
  • - wczesne objawy psychiatryczne, 1)
  • - nieustępujące zaburzenia bólowe, 2)
  • - ataksja,
  • - mioklonie lub pląsawica lub dystonia,
  • - otępienie.

Kryteria laboratoryjne

  • Potwierdzenie neuropatologiczne: zmiany gąbczaste i nasilona akumulacja białka prionu, połączone z obecnością blaszek
  • kwitnących w mózgu i móżdżku.
  • Co najmniej jedno lub dwa (w zależności od klasyfikacji przypadku) z następujących trzech kryteriów:
  • - zapis EEG w początkowej fazie choroby nie jest typowy 3) dla sporadycznej postaci CJD 4) w początkowej fazie choroby,
  • - obustronnie wzmożony sygnał w okolicy poduszki wzgórza w badaniu rezonansu magnetycznego – MRI,
  • - dodatni wynik biopsji migdałków. 5)

Kryteria epidemiologiczne

  • Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka (np. transfuzja krwi).

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Każda osoba, która spełnia warunki wstępne
  • ORAZ
  • spełnia kryteria kliniczne,
  • ORAZ
  • u której zapis EEG nie wskazuje na sporadyczną postać CJD. 4)
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba, która spełnia warunki wstępne
  • ORAZ
  • spełnia kryteria kliniczne,
  • ORAZ
  • u której zapis EEG nie wskazuje na sporadyczną postać CJD, 4)
  • ORAZ
  • u której wynik badania MRI jest dodatni,
  • LUB
  • każda osoba, która spełnia warunki wstępne,
  • ORAZ
  • u której wynik biopsji migdałków jest dodatni.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba, która spełnia warunki wstępne
  • ORAZ
  • kryteria rozpoznania przypadku potwierdzonego.
  • 1) Depresja, stany lękowe, apatia, wycofanie, urojenia.
  • 2) Obejmuje to wyraźny ból lub dyzestezję.
  • 3) Typowy zapis EEG w sporadycznej postaci CJD ma postać uogólnionych rytmicznych wyładowań, średnio raz na sekundę. Zapis taki można sporadycznie zaobserwować w późnym stadium vCJD.
  • 4) Typowy zapis EEG w sporadycznej postaci CJD ma postać uogólnionych rytmicznych wyładowań, średnio raz na sekundę. Zapis taki można sporadycznie zaobserwować w późnym stadium vCJD.
  • 5) Nie zaleca się wykonywania biopsji migdałków rutynowo ani w wypadku zapisu EEG typowego dla sporadycznej postaci CJD, badanie to może być jednak użyteczne w wypadku gdy cechy kliniczne są zgodne z vCJD, a MRI nie wykazuje wzmożenia sygnału w okolicy poduszki wzgórza.)

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 12

Kodowanie ICD-10

A81.0 Choroba Creutzfeldta-Jacoba

Synonimy

Podostra encefalopatia gąbczasta

Jednostka nadrzędna

A81 Atypowe wirusowe zakażenia ośrodkowego układu nerwowego

Dane epidemiologiczne zbierane są na poziomie kodu nadrzędnego — ten podkod służy do kodowania rozpoznania, nie do sprawozdawczości.

Źródła karty