Dossier · A00-B99
Bruceloza (gorączka maltańska).
Brucellosis (A23)
A23
Rok 2025: 5 przypadków · źródło NIZP-PZH
Orientacja kliniczna
Brucelozę wywołują bakterie z rodzaju Brucella, których najczęstszym rezerwuarem są bydło, owce, kozy, świnie i psy; na świecie najczęściej wywołuje ją według WHO Brucella melitensis. Najwięcej zakażeń pochodzi ze spożycia niepasteryzowanego mleka i serów; do zakażenia dochodzi też przez bezpośredni kontakt ze zwierzętami i wdychanie skażonego aerozolu, a przeniesienie z człowieka na człowieka jest rzadkie. Choroba daje objawy grypopodobne — gorączkę, osłabienie, złe samopoczucie i chudnięcie — a nieleczona może przejść w postać przewlekłą; ta może trwać wiele lat.
- Brucellosis — fact sheet, WHO · dostęp 2026-09-20
- Facts about brucellosis — ECDC · dostęp 2026-09-20
- Bruceloza — Główny Inspektorat Sanitarny · dostęp 2026-09-20
NIZP-PZH
5
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Bruceloza (gorączka maltańska) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 25.0%
2025: 52024: 4NIZP-PZH
Zaszczepialność
—
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie telefoniczne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- Każdorazowo telefonicznie, na numer alarmowy opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie telefoniczne potwierdza się zgłoszeniem w postaci papierowej albo elektronicznej nie później niż w ciągu 24 godzin od jego dokonania.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część I, poz. 2 — bruceloza
Wykaz ustawy
- poz. 6 — bruceloza
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
BRUCELOZAUE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występuje gorączka
- ORAZ która spełnia co najmniej jedno z następujących siedmiu kryteriów:
- - poty (obfite, o nieprzyjemnym zapachu, szczególnie nocne),
- - dreszcze,
- - bóle stawów,
- - osłabienie,
- - depresja,
- - bóle głowy,
- - utrata łaknienia.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - izolacja patogennego szczepu Brucella spp. z materiału klinicznego,
- - wykazanie obecności swoistych przeciwciał przeciw patogennemu szczepowi Brucella (standardowy test aglutynacji, test wiązanie
- dopełniacza, ELISA)
- - wykrycie kwasu nukleinowego patogennego szczepu Brucella spp. w materiale klinicznym.
Kryteria epidemiologiczne
- Co najmniej jedno z następujących pięciu powiązań epidemiologicznych:
- - narażenie przez skażoną żywność/ wodę pitną,
- - kontakt z produktami pozyskanymi z zakażonego zwierzęcia (mleko lub produkty mleczne),
- - przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka (poprzez zanieczyszczone wydzieliny lub organy, np. wydzielina z pochwy, łożysko),
- - narażenie przez to samo źródło,
- - narażenie laboratoryjne.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Nie dotyczy.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.
- 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. na podstawie definicji wprowadzonej decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej w 2018 r. (2018/945/EU). (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 9
Kodowanie ICD-10
- A23 Choroba zakaźna wywołana przez Brucella [bruceloza]
Obejmuje
- gorączka:
- • maltańska
- • śródziemnomorska
- • falista
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 85 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 9 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15