Dossier · A00-B99
Botulizm.
W planachA05.1
Botulism
Dane w trakcie pozyskiwania
Ta grupa chorób została zaplanowana do agregacji w EpiData.pl, ale dane nie zostały jeszcze zaimportowane do bazy. Pracujemy nad parserami i integracjami z polskimi źródłami instytucjonalnymi.
Wróć tutaj za jakiś czas — strona będzie automatycznie aktywowana, gdy dane pojawią się w bazie.
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie pisemne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- W postaci elektronicznej (System Monitorowania Zagrożeń, system gabinetowy albo przesyłka zaszyfrowana) albo papierowej — przesyłką poleconą lub za pokwitowaniem, w kopercie oznaczonej „ZLK”. Telefonicznie, jeżeli w ocenie lekarza lub felczera okoliczności wymagają natychmiastowych działań przeciwepidemicznych.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część II, poz. 47 — zatrucie jadem kiełbasianym (botulizm)
Wykaz ustawy
- poz. 56 — zatrucie jadem kiełbasianym (botulizm)
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
BOTULIZMUE/PL
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:
- Botulizm pokarmowy/ przyranny
- Co najmniej jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - obustronne uszkodzenie nerwów czaszkowych (np. podwójne widzenie, zamazane widzenie, dysfagia, porażenie opuszkowe),
- - symetryczne porażenie obwodowe.
- Botulizm niemowlęcy
- Każde niemowlę, które spełnia co najmniej jedno z następujących sześciu kryteriów:
- - zaparcie,
- - apatia,
- - trudności ze ssaniem lub jedzeniem,
- - opadanie powiek,
- - dysfagia,
- - ogólne zwiotczenie mięśni.
- Typ botulizmu, który zazwyczaj występuje u niemowląt (w wieku poniżej 12 miesięcy), może wystąpić również u dzieci w wieku
- powyżej 12 miesięcy i sporadycznie u dorosłych, u których występują zmiany anatomiczne układu pokarmowego i flory
- bakteryjnej.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - izolacja clostridium wytwarzającego neurotoksyny botulinowe (na przykład Clostridium botulinum, C. baratii, C. butyricum)
- w przypadku botulizmu niemowlęcego (z kału) lub przyrannego (z rany),
- - wykrycie neurotoksyn botulinowych w materiale klinicznym,
- - wykrycie genów kodujących neurotoksyny botulinowe w materiale klinicznym.
Kryteria epidemiologiczne
- Co najmniej jedno z następujących dwóch powiązań epidemiologicznych:
- - narażenie przez to samo źródło (np. żywność, użycie tej samej igły lub innych przyrządów),
- - narażenie przez skażoną żywność/ wodę pitną.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy 2)
- Każda osoba, które spełnia wszystkie trzy następujące kryteria:
- - rozpoznanie przez lekarza botulizmu,
- - spełnione kryteria kliniczne,
- - informacja (w wywiadzie) o potencjalnym narażeniu. 3)
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.
- 1) Definicja zmodyfikowana w 2019 r. na podstawie definicji wprowadzonej decyzją Komisji Wykonawczej Unii Europejskiej w 2018 r. (2018/945/EU). (przyp. red. pol.)
- 2) W klasyfikacji przyjętej w Polsce dopuszczono stosowanie kategorii „przypadek możliwy”. (przyp. red. pol.)
- 3) Np. spożywanie żywności konserwowanej metodami przemysłowymi lub domowymi. (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 8
Kodowanie ICD-10
A05.1 Zatrucie pokarmowe wywołane przez Clostridium botulinum
Synonimy
Klasyczne zatrucie pokarmowe wywołane przez Clostridium botulinum
Jednostka nadrzędna
A05 Inne bakterie zawarte w pokarmie powodujące zatrucia niesklasyfikowane gdzie indziej
Dane epidemiologiczne zbierane są na poziomie kodu nadrzędnego — ten podkod służy do kodowania rozpoznania, nie do sprawozdawczości.
Pozostałe podkody A05
- A05.0 Pokarmowe zatrucie gronkowcowe
- A05.2 Zatrucie pokarmowe wywołane przez Clostridium perfringens [Clostridium welchii]
- A05.3 Zatrucie pokarmowe wywołane przez Vibrio parahaemolyticus
- A05.4 Zatrucie pokarmowe wywołane przez Bacillus cereus
- A05.8 Inne określone bakteryjne zatrucia pokarmowe
- A05.9 Bakteryjne zatrucie pokarmowe, nieokreślone
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 79 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 8 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15