Dossier · A00-B99

Błonica.

Diphtheriae (A36)

A36

Rok 2025: 3 przypadków · źródło NIZP-PZH

Orientacja kliniczna

Błonicę wywołują toksynotwórcze szczepy maczugowca Corynebacterium diphtheriae — w niektórych przypadkach także Corynebacterium ulcerans — a zdolność wytwarzania toksyny bakteria nabywa dopiero po lizogenizacji bakteriofagiem niosącym gen tox. Zakażenie szerzy się drogą kropelkową i przez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub nosicielem, a przy postaci skórnej przez dotknięcie ran i owrzodzeń; objawy pojawiają się zwykle po 2–5 dniach. Objawem osiowym postaci oddechowej jest pseudobłona — szare, półprzezroczyste lub czarne naloty na migdałkach, w gardle i nosie — poprzedzona niewielką gorączką i bólem gardła; toksyna uszkadza serce i nerwy.

Wskaźnik:

NIZP-PZH

3

Rok 2025

3 rekordów · NIZP-PZH

Błonica · Liczba przypadków

Źródła: NIZP-PZH

Porównanie rok do roku

▲ 50.0%

2025: 32024: 2NIZP-PZH

Zaszczepialność

Szczepionka dostępna

Nadzór epidemiologiczny

Obowiązek zgłoszenia

Zgłoszenie telefoniczne
Formularz
ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
Termin
niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
Tryb
Każdorazowo telefonicznie, na numer alarmowy opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie telefoniczne potwierdza się zgłoszeniem w postaci papierowej albo elektronicznej nie później niż w ciągu 24 godzin od jego dokonania.
Adresat
Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
Wykaz zgłoszeniowy
  • część I, poz. 1 — błonica

Wykaz ustawy

  • poz. 4 — błonica

Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).

Definicja przypadku

Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.

BŁONICAUE

Kryteria kliniczne

  • Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:
  •  Błonica dróg oddechowych:
  • Choroba górnych dróg oddechowych połączona z gorączką
  • ORAZ spełniająca jedno z następujących dwóch kryteriów:
  • - dławiec błoniczy
  • LUB
  • - przylegająca do podłoża błona w jednym z trzech następujących miejsc:
  • - migdałki,
  • - gardło,
  • - nos.
  •  Błonica nosa:
  • Jedno- lub obustronny wyciek z nosa, początkowo przejrzysty, następnie krwisty.
  •  Błonica skóry:
  • Zmiany skórne.
  •  Inne postacie błonicy:
  • Zmiany na spojówkach lub błonach śluzowych.

Kryteria laboratoryjne

  • Izolacja z materiału klinicznego Corynebacterium diphtheriae lub Corynebacterium ulcerans wytwarzającego toksynę.

Kryteria epidemiologiczne

  • Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.

Klasyfikacja przypadku

  • A. Przypadek możliwy
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne błonicy dróg oddechowych.
  • B. Przypadek prawdopodobny
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
  • C. Przypadek potwierdzony
  • Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 4

Kodowanie ICD-10

  • A36 Choroba zakaźna wywołana przez Corynebacterium diphtheriae [błonica]

Źródła karty