Dossier · A00-B99
Błonica.
Diphtheriae (A36)
A36
Rok 2025: 3 przypadków · źródło NIZP-PZH
Orientacja kliniczna
Błonicę wywołują toksynotwórcze szczepy maczugowca Corynebacterium diphtheriae — w niektórych przypadkach także Corynebacterium ulcerans — a zdolność wytwarzania toksyny bakteria nabywa dopiero po lizogenizacji bakteriofagiem niosącym gen tox. Zakażenie szerzy się drogą kropelkową i przez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub nosicielem, a przy postaci skórnej przez dotknięcie ran i owrzodzeń; objawy pojawiają się zwykle po 2–5 dniach. Objawem osiowym postaci oddechowej jest pseudobłona — szare, półprzezroczyste lub czarne naloty na migdałkach, w gardle i nosie — poprzedzona niewielką gorączką i bólem gardła; toksyna uszkadza serce i nerwy.
- Błonica — Szczepienia.info, NIZP-PZH · dostęp 2026-09-17
- Factsheet about diphtheria — ECDC · dostęp 2026-09-17
- Clinical Overview of Diphtheria — CDC · dostęp 2026-09-17
- Clinical Features of Diphtheria — CDC · dostęp 2026-09-17
- Diphtheria — fact sheet, WHO · dostęp 2026-09-17
NIZP-PZH
3
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Błonica · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
▲ 50.0%
2025: 32024: 2NIZP-PZH
Zaszczepialność
Szczepionka dostępna
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie telefoniczne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- Każdorazowo telefonicznie, na numer alarmowy opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie telefoniczne potwierdza się zgłoszeniem w postaci papierowej albo elektronicznej nie później niż w ciągu 24 godzin od jego dokonania.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część I, poz. 1 — błonica
Wykaz ustawy
- poz. 4 — błonica
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
BŁONICAUE
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, u której występuje co najmniej jedna z następujących postaci klinicznych:
- Błonica dróg oddechowych:
- Choroba górnych dróg oddechowych połączona z gorączką
- ORAZ spełniająca jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - dławiec błoniczy
- LUB
- - przylegająca do podłoża błona w jednym z trzech następujących miejsc:
- - migdałki,
- - gardło,
- - nos.
- Błonica nosa:
- Jedno- lub obustronny wyciek z nosa, początkowo przejrzysty, następnie krwisty.
- Błonica skóry:
- Zmiany skórne.
- Inne postacie błonicy:
- Zmiany na spojówkach lub błonach śluzowych.
Kryteria laboratoryjne
- Izolacja z materiału klinicznego Corynebacterium diphtheriae lub Corynebacterium ulcerans wytwarzającego toksynę.
Kryteria epidemiologiczne
- Powiązanie epidemiologiczne polegające na przeniesieniu z człowieka na człowieka.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne błonicy dróg oddechowych.
- B. Przypadek prawdopodobny
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
- C. Przypadek potwierdzony
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 4
Kodowanie ICD-10
- A36 Choroba zakaźna wywołana przez Corynebacterium diphtheriae [błonica]
Podkody
- A36.0 Błonica gardła
- A36.1 Błonica nosa i gardła
- A36.2 Błonica krtani
- A36.3 Błonica skóry
- A36.8 Inne postacie błonicy
- A36.9 Błonica, nieokreślona
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 88 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 4 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15